به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «دیار آفتاب» به نقل از  «مرصاد»؛ آغاز واردات خودرو از مسیر منطقه آزاد قصرشیرین، بار دیگر بحث کیفیت خودروهای داخلی، حق انتخاب مصرف‌کننده و نسبت حمایت از تولید ملی با ایجاد رقابت را به کانون توجه آورده است؛ موافقان معتقدند ورود خودروهای خارجی با هزینه کمتر، تنوع گزینه‌های مردم را افزایش می‌دهد و خودروسازان داخلی را از حاشیه امن بازار انحصاری خارج می‌کند.

در مقابل، این پرسش مطرح است که منطقه آزاد قصرشیرین قرار است به سکوی توسعه پایدار اقتصادی، اشتغال و خدمات تخصصی در غرب کشور تبدیل شود یا صرفاً به بازاری برای خرید و فروش خودرو محدود بماند؛ این موضوع در میزگرد بررسی فرصت‌ها و چالش‌های واردات خودرو در منطقه آزاد قصرشیرین بررسی شد.

سهراب دل‌انگیزان و دکتر سجاد برومند به‌عنوان اساتید اقتصادی دانشگاه‌های رازی و آزاد اسلامی کرمانشاه و حامد کاویان‌خواه به‌عنوان مدیرعامل شرکت شمس الوند کاویان و نماینده واردکنندگان خودرو از منطقه آزاد قصرشیرین در این میزگرد، ضمن تأکید بر ظرفیت‌های اقتصادی این طرح، از موانع اجرایی، ریسک تصمیم‌های هیجانی خریداران، محدودیت تردد خودروهای پلاک منطقه آزاد و احتمال شکل‌گیری انحصار تازه در واردات سخن گفتند.

نقطه اشتراک دیدگاه‌ها این بود که واردات خودرو، در صورت شفافیت، مدیریت مناسب و اتصال به شبکه خدمات پس از فروش، می‌تواند فرصتی برای اصلاح بازار خودرو باشد؛ اما اگر صرفاً به فروش خودرو تقلیل یابد، نه رضایت پایدار مصرف‌کننده را تأمین می‌کند و نه موتور توسعه منطقه را روشن خواهد کرد.

مرصادنیوز: آیا به مردم کرمانشاه توصیه می‌کنید که از منطقه آزاد قصرشیرین خودرو خریداری کنند؟

دل‌انگیزان: آغاز واردات خودرو از مسیر منطقه آزاد کرمانشاه، فرصتی برای دسترسی شهروندان به خودروهای خارجی با قیمت نزدیک‌تر به نرخ‌های بین‌المللی فراهم کرده است؛ خودروهای وارداتی در مناطق آزاد از بخشی از تشریفات و هزینه‌های گمرکی معاف هستند و امکان عرضه آن‌ها با هزینه‌ای کمتر از واردات عادی وجود دارد.

این امکان پیش‌تر در برخی استان‌های دارای مناطق آزاد، از جمله خوزستان و گیلان، وجود داشته و اکنون برای کرمانشاه نیز فراهم شده است؛ با این حال، منطقه آزاد کرمانشاه همچنان با محدودیت‌هایی روبه‌رو است و شرایط واردات خودرو در آن با دیگر مناطق آزاد یکسان نیست. خودروهای پلاک منطقه آزاد نیز عمدتاً تنها در محدوده استان امکان تردد دارند و خروج آن‌ها تابع ضوابط مشخصی است.

فعالیت واردکنندگان با دشواری‌هایی همراه است؛ انتقال پول، دریافت مجوزها، پاسخ‌گویی به نهادهای مختلف و هزینه‌های رسمی و غیررسمی، مسیر واردات را پیچیده کرده است؛ به همین دلیل، حجم واردات در مرحله نخست محدود بوده و فعالان این حوزه همچنان در حال ارزیابی بازار هستند.

واردات کنترل‌شده خودرو می‌تواند فشار رقابتی بر صنعت خودروسازی کشور ایجاد کند؛ این صنعت از نظر فناوری، ساختار بازار، نیروی انسانی و نظام مدیریتی با چالش‌هایی مواجه است؛ ورود خودروهای خارجی می‌تواند انحصار موجود را کاهش دهد و خودروسازان داخلی را به اصلاح کیفیت، فناوری و مصرف سوخت محصولات خود سوق دهد.

آزادسازی واردات باید به‌گونه‌ای انجام شود که به ظرفیت‌های تولید داخلی آسیب نزند؛ صنعت خودروسازی ایران با صدها صنعت دیگر پیوند دارد و از ظرفیت تولید و داخلی‌سازی قابل‌توجهی برخوردار است؛ بنابراین، سیاست‌گذاری در این حوزه باید هم‌زمان از تولید داخلی حمایت کند و زمینه رقابت واقعی را فراهم آورد.

مناطق آزاد می‌توانند بستری محدود و کنترل‌شده برای ورود خودروهای وارداتی باشند و پیام روشنی به خودروسازان داخلی بدهند تا در کیفیت، فناوری و بهره‌وری تجدیدنظر کنند.

برومند: خرید خودرو از منطقه آزاد قصرشیرین می‌تواند برای بخشی از شهروندان کرمانشاه فرصت اقتصادی مناسبی فراهم کند، اما نمی‌توان این توصیه را به همه خریداران تعمیم داد.

نخستین مزیت این طرح، برخورداری از هزینه‌های گمرکی کمتر است که می‌تواند امکان دسترسی به خودروهای خارجی با امکانات و کیفیت بالاتر را با هزینه‌ای کمتر فراهم کند؛ این موضوع به‌ویژه در بازاری اهمیت دارد که قیمت خودروهای وارداتی در سرزمین اصلی تحت تأثیر محدودیت‌های وارداتی و هزینه‌های مختلف قرار دارد.

با این حال، از منظر اقتصاد خرد، قیمت خرید تنها معیار تصمیم‌گیری نیست و خریداران باید هزینه کل مالکیت، شامل قیمت خودرو، هزینه‌های شماره‌گذاری و بیمه، نگهداری، تأمین قطعات و افت قیمت هنگام فروش را محاسبه کنند؛ همچنین محدودیت‌های قانونی تردد و وضعیت بازار فروش خودروهای پلاک منطقه آزاد نیز از جمله مواردی است که باید مورد توجه قرار گیرد.

بر این اساس، توصیه می‌شود شهروندان پیش از خرید، قی۹مت خودروی موردنظر را با خودروی مشابه دارای پلاک ملی مقایسه کنند و تنها زمانی اقدام به خرید کنند که مزیت قیمتی آن پس از محاسبه تمام هزینه‌ها و ریسک‌ها همچنان قابل‌توجه باشد؛ به بیان دیگر، خرید از منطقه آزاد زمانی تصمیم اقتصادی مناسبی است که مزیت واقعی داشته باشد، نه اینکه صرفاً قیمت اولیه آن پایین‌تر باشد.

همچنین امکان تبدیل پلاک منطقه آزاد به پلاک ملی را نباید امتیازی قطعی برای تمام خودروها در نظر گرفت؛ زیرا این موضوع تابع مقررات و شرایط قانونی مربوط است.

از سوی دیگر، منطقه آزاد قصرشیرین علاوه بر فراهم‌کردن امکان دسترسی مردم به خودروهای خارجی با قیمت رقابتی‌تر، می‌تواند زمینه توسعه اقتصادی استان کرمانشاه را نیز فراهم کند؛ اما تحقق این ظرفیت به آن وابسته است که فعالیت‌های منطقه صرفاً به خریدوفروش خودرو محدود نشود و خدمات فنی، تعمیرگاهی، بیمه‌ای و بازرگانی، تأمین قطعات و خدمات پس از فروش نیز در استان توسعه یابد.

توسعه این خدمات می‌تواند به ایجاد اشتغال محلی و شکل‌گیری ارزش افزوده اقتصادی کمک کند؛ در غیر این صورت، منطقه آزاد قصرشیرین ممکن است تنها به محل عرضه خودرو تبدیل شود و با وجود ایجاد سود کوتاه‌مدت، نتواند به اشتغال پایدار و ایجاد زیرساخت‌های اقتصادی ماندگار منجر شود.

از سوی دیگر، واردات مدیریت‌شده خودرو و اصلاح شیوه اداره خودروسازان می‌تواند زمینه ایجاد رقابت، بهبود کیفیت و ایمنی، افزایش بهره‌وری و کاهش مصرف سوخت محصولات داخلی را فراهم کند؛ واردات خودرو از مسیر منطقه آزاد قصرشیرین همچنین می‌تواند فرصتی برای افزایش حق انتخاب مردم، کاهش انحصار و ایجاد فشار رقابتی بر خودروسازان داخلی باشد؛ با این حال، موفقیت این مسیر تنها به کاهش قیمت خودرو در کوتاه‌مدت محدود نمی‌شود.

تداوم این روند به شفافیت در فرایند واردات، جلوگیری از شکل‌گیری انحصار جدید، تسهیل مقررات و ایجاد سازوکار روشن برای انتقال پول، ثبت سفارش و صدور مجوزها نیاز دارد.

در نهایت، مسئله اصلی نه انتخاب میان واردات و تولید داخلی، بلکه ایجاد تعادل میان حمایت هدفمند از تولید و رقابت واقعی در بازار است؛ منطقه آزاد قصرشیرین می‌تواند به الگویی موفق در غرب کشور تبدیل شود؛ مشروط بر اینکه خودرو نقطه آغاز توسعه باشد، نه مقصد نهایی آن.

کاویان‌خواه: توسعه همکاری میان مناطق آزاد غرب کشور با بهره‌گیری از ظرفیت‌های منطقه آزاد قصرشیرین می‌تواند زمینه‌ساز افزایش استقبال مردم، رونق اقتصادی و ایجاد فرصت‌های شغلی در استان کرمانشاه باشد.

پیوند و همکاری میان مناطق آزاد کرمانشاه، کردستان و ایلام می‌تواند به شکل‌گیری شبکه‌ای اقتصادی در غرب کشور کمک کند. تحقق این ارتباط به پیگیری مسئولان استانی و تصویب سازکارهای لازم در سطح دولت نیاز دارد.

منطقه آزاد قصرشیرین ظرفیت ایجاد اشتغال مستقیم و غیرمستقیم در بخش‌های امور ستادی و اجرایی، شماره‌گذاری خودرو، خدمات فنی، تعمیرات، تأمین قطعات و خدمات پس از فروش را دارد.

ورود خودرو از طریق منطقه آزاد قصرشیرین همچنین می‌تواند به افزایش گردش مالی و شکل‌گیری فعالیت‌های اقتصادی جدید در استان کرمانشاه منجر شود و زمینه گسترش خدمات و کسب‌ و کارهای مرتبط با حوزه خودرو را فراهم کند.

با توجه به انتظار مردم برای گسترش دامنه خودروهای مجاز به ورود به منطقه آزاد قصرشیرین، فراهم‌شدن امکان واردات خودروهای کارکرده و خودروهای دارای حجم موتور بالاتر می‌تواند گزینه‌های متنوع‌تری پیش روی اقشار مختلف جامعه، به‌ویژه طبقه متوسط، قرار دهد.

گسترش دامنه خودروهای قابل ورود به منطقه آزاد همچنین می‌تواند امکان خرید خودروهای باکیفیت‌تر را با بودجه‌ای مشابه برای مردم فراهم کند.

مرصادنیوز: با توجه به نوسانات شدید بازار توصیه شما به خریداران خودرو چیست؟

دل‌انگیزان: استقبال اولیه مردم از خودروهای وارداتی، ناشی از تقاضای انباشته برای خودروهای خارجی است. احتمالاً در ماه‌های ابتدایی، میزان استقبال بیشتر خواهد بود، اما با گذشت زمان و کاهش تقاضای اولیه، بازار به تعادل می‌رسد؛ تصمیم‌گیری برای خرید نیز باید بر عهده مردم و بر پایه نیاز و توان مالی آن‌ها باشد.

برومند: توصیه به متقاضیان خرید خودرو از منطقه آزاد، تصمیم‌گیری بر مبنای تحلیل اقتصادی و پرهیز از پیش‌بینی‌های هیجانی درباره نرخ دلار است؛ در شرایط نوسان نرخ ارز و انتظارات تورمی، قیمت خودروهای وارداتی نیز می‌تواند تحت تأثیر نرخ ارز، هزینه واردات، میزان عرضه و تقاضا و انتظارات بازار قرار گیرد.

با این حال، افزایش نرخ دلار به‌تنهایی به معنای آن نیست که خرید خودرو در همان مقطع بهترین تصمیم است؛ همان‌طور که انتظار کاهش نرخ ارز نیز دلیل کافی برای به تعویق انداختن خرید محسوب نمی‌شود؛ تصمیم‌گیری در این زمینه باید بر اساس بررسی شرایط اقتصادی و نیاز واقعی خریدار انجام شود.

نخستین معیار، ارزیابی توان مالی و پرهیز از تحمیل بدهی سنگین یا فشار نقدینگی غیرضروری است؛ برخورداری از توان مالی کافی، یکی از الزامات تصمیم‌گیری منطقی برای خرید خودرو به شمار می‌رود.

دومین معیار، مقایسه قیمت نهایی خودرو با نمونه مشابه در بازار، با احتساب تمام هزینه‌های جانبی است؛ در این زمینه، مهم‌تر از قیمت روز خودرو، بررسی این موضوع است که آیا مزیت اقتصادی خرید پس از محاسبه هزینه‌های جانبی و در نظر گرفتن محدودیت‌های تردد همچنان پابرجا می‌ماند یا خیر.

سومین معیار، اطمینان از وضعیت حقوقی و فنی خودرو، اعتبار اسناد، شفافیت وضعیت شماره‌گذاری و برخورداری از مجوز تردد متناسب با نیاز خریدار است؛ همچنین وضعیت خدمات پس از فروش، دسترسی به قطعات یدکی و امکان فروش مجدد خودرو باید پیش از خرید بررسی شود.

پرهیز از تصمیم‌های هیجانی در خرید خودرو ضروری است؛ چراکه قیمت پایین‌تر به‌تنهایی نمی‌تواند معیار مناسبی برای انتخاب باشد؛ هزینه واقعی مالکیت خودرو، از جمله بیمه، دسترسی به قطعات، خدمات پس از فروش، نمایندگی‌های مجاز و تعمیرگاه‌های تخصصی، از عوامل مهم در این تصمیم‌گیری است؛ انتخاب خودروهایی که شبکه نمایندگی، خدمات تعمیرگاهی و تأمین قطعات آن‌ها در استان فعال است، می‌تواند از بروز مشکلات خدماتی و تحمیل هزینه‌های سنگین نگهداری در آینده جلوگیری کند.

در صورتی که فرد به خودرو نیاز واقعی داشته باشد، از توان مالی کافی برخوردار باشد و بررسی‌های اقتصادی و حقوقی نیز خرید را توجیه کنند، تصمیم‌گیری بر اساس محاسبات مشخص، منطقی‌تر از تلاش برای پیش‌بینی دقیق نرخ دلار خواهد بود.

در مقابل، اگر هدف صرفاً کسب سود از افزایش قیمت خودرو باشد، باید توجه داشت که خودرو دارایی بدون ریسک نیست و افزایش قیمت اسمی آن لزوماً به معنای بازدهی واقعی مثبت نخواهد بود؛ بنابراین، خرید خودرو با هدف سرمایه‌گذاری نیز به بررسی دقیق شرایط بازار نیاز دارد.

خرید خودرو از منطقه آزاد، فرصتی مشروط و مبتنی بر محاسبات اقتصادی است که باید بر اساس منافع واقعی مصرف‌کننده ارزیابی شود؛ در این زمینه، سه معیار اصلی شامل مزیت قیمتی واقعی، اطمینان از وضعیت قانونی تردد و تناسب خرید با توان مالی خریدار باید هم‌زمان مورد توجه قرار گیرد.

در سطح استانی نیز هدف باید فراتر از واردات خودرو باشد و ظرفیت منطقه آزاد به بستری برای ایجاد اشتغال، جذب سرمایه‌گذاری و توسعه اقتصادی پایدار برای مردم کرمانشاه تبدیل شود.

کاویان‌خواه: مدیریت شفاف و جلوگیری از شکل‌گیری انحصار در واردات خودرو از اهمیت بالایی برخوردار است؛ چراکه انحصار میان واردکنندگان می‌تواند زمینه‌ساز فساد و کاهش کیفیت خدمات شود؛ واردات خودرو باید به‌گونه‌ای سامان‌دهی شود که بازار از انحصار خودروساز داخلی خارج شود، اما به انحصار گروهی محدود از واردکنندگان نیز گرفتار نشود.

ورود خودروهای خارجی می‌تواند محرکی برای ایجاد رقابت در صنعت خودرو باشد و خودروسازان داخلی را به ارتقای کیفیت، توجه بیشتر به ایمنی و پاسخ‌گویی به مطالبات مصرف‌کنندگان سوق دهد؛ در این میان، کیفیت، آسایش و امنیت از مهم‌ترین خواسته‌های مصرف‌کنندگان در بازار خودرو محسوب می‌شوند.

خودروهای واردشده به مناطق آزاد از مبادی مختلفی همچون چین و امارات تأمین می‌شوند و در برخی موارد، با توجه به ساختار هزینه‌ای مناطق آزاد، امکان عرضه آن‌ها با قیمتی پایین‌تر از خودروهای مشابه در بازار کشورهای همسایه وجود دارد.

واردات خودرو تنها به فروش محدود نمی‌شود، بلکه تعمیر، تأمین قطعات، آموزش نیروهای متخصص و ایجاد نمایندگی‌های خدماتی را نیز در بر می‌گیرد؛ شکل‌گیری این زنجیره از فعالیت‌های اقتصادی و تخصصی می‌تواند به ارتقای مهارت‌های فنی و افزایش اشتغال در کرمانشاه منجر شود.

انتهای خبر/