صالح خلیلی در گفتگو با خبرنگار گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی «دیار آفتاب» با اشاره به اهمیت تاریخی اعتراض حضرت امام خمینی (ره) به تصویب لایحه کاپیتولاسیون گفت: این رویداد یکی از نقاط عطف تاریخ معاصر ایران در مسیر دفاع برای استقلال ملی، حفظ حاکمیت کشور و دفاع از کرامت ملت ایران به شمار می‌رود.

وی افزود: کاپیتولاسیون به معنای اعطای نوعی مصونیت قضایی به اتباع یک کشور خارجی در کشور میزبان است امتیازی که در صورت اجرا، می‌تواند اصل برابری در برابر قانون و اقتدار نظام قضایی کشور میزبان را با چالش مواجه کند.

کارشناس مسائل سیاسی عنوان کرد: در سال ۱۳۴۳ و در دوران حکومت پهلوی، موضوع اعطای مصونیت قضایی به مستشاران نظامی آمریکایی در مجلس ایران مطرح شد و به تصویب رسید. این تصمیم با انتقادهای گسترده‌ای روبه‌رو شد زیرا چنین امتیازی با اصول حاکمیت ملی، استقلال قضایی و شأن ملت ایران در تعارض بود.

خلیلی اظهار کرد: استقلال یک کشور تنها به داشتن مرزهای جغرافیایی و نهادهای رسمی محدود نمی‌شود، بلکه زمانی معنا و تحقق واقعی پیدا می‌کند که تصمیم‌گیری‌های سیاسی، حقوقی و قضایی آن بدون تبعیض و دخالت قدرت‌های خارجی انجام شود.

وی خاطرنشان کرد: حضرت امام خمینی (ره) در چهارم آبان ۱۳۴۳، در سخنرانی تاریخی خود در قم، به‌شدت از تصویب این لایحه انتقاد کردند و آن را تعرضی به استقلال و عزت ایران دانستند. ایشان با اعتراض به این تصمیم، مسئله کاپیتولاسیون را از یک موضوع صرفاً حقوقی و سیاسی فراتر بردند و آن را به مسئله‌ای ملی درباره حق تعیین سرنوشت، استقلال کشور و حفظ کرامت ایرانیان تبدیل کردند. این موضع‌گیری، توجه افکار عمومی را به پیامدهای وابستگی سیاسی و اعطای امتیازات ویژه به قدرت‌های خارجی جلب کرد.

کارشناس مسائل سیاسی بیان کرد: اعتراض امام خمینی (ره) نشان داد که استقلال ملی صرفاً یک شعار سیاسی نیست، بلکه اصلی بنیادین در حفظ هویت، امنیت، اقتدار قانونی و منافع بلندمدت کشور است. از این منظر، مخالفت با کاپیتولاسیون را می‌توان دفاع از حق ملت ایران برای برخورداری از نظام قضایی مستقل و برخورداری برابر همه افراد از قانون دانست.

خلیلی مطرح کرد: در پی این موضع‌گیری، حضرت امام خمینی (ره) در سیزدهم آبان ۱۳۴۳ بازداشت و به ترکیه تبعید شدند. این رویداد به یکی از نقاط عطف مبارزات سیاسی ایشان علیه حکومت پهلوی تبدیل شد.

وی تصریح کرد: بررسی تاریخی کاپیتولاسیون یادآور این حقیقت است که استقلال ملی، حاکمیت قانون و کرامت انسانی از ارکان اساسی اقتدار هر کشور هستند. شناخت این واقعه، علاوه بر تبیین بخشی از تاریخ معاصر ایران، اهمیت صیانت از استقلال سیاسی و قضایی و دفاع از منافع ملی را برای نسل‌های امروز و آینده روشن می‌سازد.

انتهای خبر/