رضا غفاری در گفتگو با خبرنگارگروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی ((دیارآفتاب)) گفت: در شرایطی که اقتصاد ایران با فشار تحریم‌ها، محدودیت منابع ارزی و نوسانات تورمی مواجه است، پیوند میان اقتصاد مقاومتی و کارآفرینی به یک ضرورت راهبردی تبدیل شده است. دیگر نمی‌توان اقتصاد مقاومتی را صرفاً در سطح سیاست‌های کلان تعریف کرد؛ بلکه باید آن را در متن بنگاه‌های کوچک، متوسط و دانش‌بنیان جست‌وجو کرد.

کارشناس مسائل اقتصادی استان مرکزی بیان کرد: کارآفرینان امروز در خط مقدم جبهه تولید قرار دارند و نقشی فراتر از یک فعال اقتصادی ایفا می‌کنند. آنان با خلق ارزش افزوده، توسعه فناوری و ایجاد اشتغال پایدار، ستون‌های استقلال اقتصادی را تقویت می‌کنند. در چنین شرایطی، حمایت هدفمند و هوشمندانه از این قشر، معادل تقویت بنیان‌های امنیت اقتصادی کشور است.

وی افزود: یکی از ارکان اساسی اقتصاد مقاومتی، اصلاح الگوی مصرف و کاهش وابستگی به کالاهای خارجی است. تجربه نشان می‌دهد که مصرف‌کننده ایرانی زمانی به کالای داخلی اقبال نشان می‌دهد که کیفیت، طراحی و دوام آن قابل رقابت با نمونه خارجی باشد. بنابراین نقطه آغاز تغییر فرهنگ مصرف، ارتقای کیفیت تولید است.

غفاری عنوان کرد: کارآفرینان در این میان نقش محوری دارند؛ زیرا موتور محرک نوآوری و رقابت‌پذیری هستند. تولید دانش‌بنیان، استفاده از فناوری‌های نوین و ارتقای استانداردها، سه مؤلفه‌ای است که می‌تواند اعتماد مصرف‌کننده را بازسازی کند. بدون ایجاد اعتماد عمومی، هیچ سیاست فرهنگی یا تبلیغاتی به نتیجه نخواهد رسید.

 اصلاح فرهنگ مصرف با تولید رقابتی

کارشناس مسائل اقتصادی استان مرکزی اظهار کرد: فرهنگ‌سازی برای مصرف کالای داخلی، بدون تولید باکیفیت ممکن نیست. کارآفرینان با ورود به بازار و شکستن انحصارها، تولیدکنندگان بزرگ را به بهبود مستمر کیفیت و کاهش قیمت تمام‌شده وادار می‌کنند. رقابت سالم، مهم‌ترین ابزار ارتقای کیفیت در اقتصاد پویا به شمار می‌رود.

وی افزود: از سوی دیگر، رسانه‌ها و نظام آموزشی باید مصرف کالای داخلی را به یک کنش هوشمندانه اقتصادی تبدیل کنند. زمانی که مصرف‌کننده بداند خرید کالای ایرانی به معنای تقویت اشتغال جوانان است، رفتار اقتصادی او نیز تغییر خواهد کرد. این تغییر نگرش، مکمل ارتقای کیفیت تولید خواهد بود.

غفاری تصریح کرد: ارتباط ساختاری میان کارآفرینان و مراکز علمی نیز ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است. تربیت نیروی انسانی ماهر و عبور از مدرک‌گرایی به مهارت‌محوری، بستر تولید رقابتی را فراهم می‌کند. بدون نیروی کار متخصص، امکان رقابت با محصولات خارجی در بازارهای داخلی و منطقه‌ای فراهم نخواهد شد.

کارشناس مسائل اقتصادی استان مرکزی گفت: تکمیل زنجیره ارزش و توسعه صادرات نیز بخش دیگری از این معادله است. کارآفرینی که برای حضور در بازارهای منطقه‌ای برنامه‌ریزی می‌کند، ناگزیر به رعایت استانداردهای جهانی خواهد بود. این الزام، کیفیت بازار داخلی را نیز ارتقا داده و وابستگی به واردات را کاهش می‌دهد.

 راهکارهای حفظ سرمایه در شرایط تورمی

غفاری تصریح کرد: یکی از چالش‌های اصلی کارآفرینان کوچک، کاهش ارزش سرمایه در گردش در شرایط تورمی است. در چنین فضایی، نگهداری نقدینگی به معنای کاهش روزانه قدرت خرید است. بنابراین مدیریت هوشمند جریان نقدی، نخستین گام برای صیانت از سرمایه محسوب می‌شود.

کارشناس مسائل اقتصادی استان مرکزی بیان کرد: کاهش دوره وصول مطالبات، دریافت پیش‌پرداخت و افزایش دوره پرداخت بدهی‌ها، از جمله ابزارهایی است که می‌تواند سرعت گردش سرمایه را افزایش دهد. سرمایه باید پیش از بی‌ارزش شدن، وارد چرخه تولید شود تا ارزش افزوده ایجاد کند.

وی افزود: سرمایه‌گذاری در دارایی‌های مولد و راهبردی نیز راهکار دیگری برای مقابله با تورم است. خرید مواد اولیه با پیش‌بینی روند قیمتی، ارتقای تجهیزات تولید و حرکت به سمت فناوری‌های بهره‌ور، می‌تواند حاشیه سود را افزایش داده و اثر تورم را خنثی کند.

غفاری اظهار کرد: دیجیتال‌سازی فرآیندها، فروش آنلاین و کاهش هزینه‌های سربار نیز از ابزارهای چابک‌سازی عملیات است. افزایش بهره‌وری نیروی انسانی از طریق آموزش مستمر، مهم‌ترین دارایی بنگاه در اقتصاد مقاومتی به شمار می‌رود و می‌تواند فشارهای تورمی را کنترل کند.

 سه اولویت راهبردی سرمایه‌گذاری

کارشناس مسائل اقتصادی استان مرکزی عنوان کرد: در شرایط محدودیت منابع ارزی، سه حوزه بیشترین ظرفیت را برای سرمایه‌گذاری کارآفرینانه دارند: کشاورزی دانش‌بنیان، صنایع معدنی با تکمیل زنجیره ارزش و گردشگری. هر سه حوزه با مؤلفه‌های درون‌زایی و برون‌گرایی اقتصاد مقاومتی همخوانی دارند.

وی افزود: در بخش کشاورزی، امنیت غذایی اولویتی راهبردی است. توسعه فناوری‌های نوین آبیاری، ارقام پرمحصول و کاهش ضایعات، می‌تواند وابستگی به واردات محصولات اساسی را کاهش دهد. کشاورزی دانش‌بنیان، علاوه بر تأمین نیاز داخلی، ظرفیت صادرات فرآورده‌های با ارزش افزوده را نیز فراهم می‌کند.

غفاری تصریح کرد: بخش معدن نیز فرصتی مهم برای جایگزینی درآمدهای نفتی است. حرکت از استخراج خام به فرآوری و تولید محصولات نهایی، ارزش افزوده چندبرابری ایجاد می‌کند. سرمایه‌گذاری در فناوری‌های نوین استخراج و کاهش مصرف انرژی، رقابت‌پذیری صنایع معدنی را افزایش می‌دهد.

کارشناس مسائل اقتصادی استان مرکزی بیان کرد: گردشگری، به‌ویژه بوم‌گردی و گردشگری حلال، صنعتی پاک و اشتغال‌زا است. این حوزه با کمترین وابستگی به واردات، می‌تواند ارزآوری قابل توجهی داشته باشد و زمینه توسعه مناطق محروم را فراهم کند. تقویت زیرساخت‌ها و بازاریابی بین‌المللی، شرط تحقق این ظرفیت است.

 نقش کارآفرینان در توسعه صادرات

وی افزود: کاهش وابستگی به نفت بدون توسعه صادرات غیرنفتی ممکن نیست. کارآفرینان با گذار از خام‌فروشی به فرآوری دانش‌بنیان، می‌توانند محصولات با فناوری بالا و ارزش افزوده قابل توجه تولید کنند. این مسیر، آسیب‌پذیری اقتصاد را در برابر نوسانات جهانی کاهش می‌دهد.

غفاری عنوان کرد: صادرات خدمات فناورانه، نرم‌افزار، مشاوره مهندسی و محصولات خلاق، افق جدیدی پیش‌روی کارآفرینان گشوده است. این حوزه‌ها وابستگی کمتری به زیرساخت‌های فیزیکی دارند و ارزآوری سریع‌تری ایجاد می‌کنند. حمایت هدفمند دولت در تسهیل مقررات صادراتی ضروری است.

کارشناس مسائل اقتصادی استان مرکزی اظهار کرد: برندسازی و بازاریابی بین‌المللی نیز اهمیت ویژه‌ای دارد. صادرات بدون برند، سود اصلی را نصیب واسطه‌ها می‌کند. کارآفرینان باید با تمرکز بر کیفیت، بسته‌بندی و هویت تجاری، جایگاه مستقلی در بازارهای منطقه‌ای به دست آورند.

وی افزود: افزایش بهره‌وری و کاهش هزینه‌های تولید، مزیت رقابتی صادرات را تقویت می‌کند. مدیریت مصرف انرژی و کاهش ضایعات، نه تنها هزینه‌ها را کاهش می‌دهد، بلکه منابع بیشتری را برای صادرات محصولات با ارزش افزوده فراهم می‌سازد.

 
حمایت بدون رانت؛ نقش نهادهای حاکمیتی

غفاری تصریح کرد:  حمایت مؤثر از کارآفرینان، به معنای توزیع بی‌ضابطه تسهیلات نیست. نهادهای حاکمیتی باید از تصدی‌گری فاصله گرفته و نقش تسهیل‌گر را ایفا کنند. حذف مقررات زائد و ایجاد پنجره واحد مجوزها، نخستین گام در این مسیر است.

کارشناس مسائل اقتصادی استان مرکزی گفت: توسعه ابزارهای تأمین مالی خطرپذیر و اعتبار مالیاتی برای تحقیق و توسعه، جایگزین مناسبی برای وام‌های رانتی است. این شیوه، منابع را به سمت نوآوری هدایت می‌کند و زمینه مشارکت سرمایه‌های خرد را فراهم می‌آورد.

وی افزود: دولت می‌تواند با ایفای نقش «مشتری اول» برای محصولات دانش‌بنیان، بازار اولیه مطمئنی برای کارآفرینان ایجاد کند. این روش بدون پرداخت یارانه مستقیم، انگیزه تولید و نوآوری را تقویت می‌کند. ثبات قوانین و دیپلماسی اقتصادی فعال نیز از ارکان حمایت پایدار است. زمانی که کارآفرین از ثبات مقررات اطمینان داشته باشد، برنامه‌ریزی بلندمدت ممکن می‌شود و رقابت سالم جایگزین رانت خواهد شد.

 
غفاری بیان کرد: در مجموع، اقتصاد مقاومتی زمانی از سطح شعار فراتر می‌رود که کارآفرینی در مرکز سیاست‌گذاری قرار گیرد. اصلاح الگوی مصرف، حفظ سرمایه در شرایط تورمی، تمرکز بر حوزه‌های اولویت‌دار و توسعه صادرات، حلقه‌های یک زنجیره منسجم هستند.

کارشناس مسائل اقتصادی استان مرکزی در پایان گفت: اگر این زنجیره با حمایت هوشمندانه و شفاف نهادهای حاکمیتی تکمیل شود، اقتصاد ایران می‌تواند از وابستگی نفتی عبور کرده و به اقتصادی مولد، دانش‌بنیان و مردم‌پایه تبدیل شود؛ اقتصادی که کارآفرینان آن، معماران استقلال و پیشرفت ملی خواهند بود.

انتهای خبر/