قاسم فراهانی در گفتگو با خبرنگار گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی «دیار آفتاب» گفت: پذیرش قطعنامه ۵۹۸ شورای امنیت سازمان ملل توسط جمهوری اسلامی ایران در ۲۷ تیر ۱۳۶۷، یکی از نقاط عطف سرنوشت‌ساز و تأمل‌برانگیز در تاریخ معاصر ایران است. این تصمیم که با تعبیر «نوشیدن جام زهر» از سوی امام خمینی (ره) در تاریخ ثبت شد، نه یک عقب‌نشینی ساده، بلکه تدبیری برای حفظ موجودیت نظام و منافع کلان ملت در یکی از سخت‌ترین شرایط جنگی بود.

کارشناس مسائل سیاسی در استان مرکزی بیان کرد: در آن مقطع، شرایط جبهه‌های جنگ به دلایل متعددی از جمله تغییر موازنه تسلیحاتی به نفع عراق، حمایت‌های بی‌دریغ قدرت‌های بزرگ از رژیم بعث و فشارهای بی‌سابقه اقتصادی بر کشور، دشوار شده بود. جمهوری اسلامی با اشراف بر این واقعیت که ادامه جنگ با شرایط موجود، می‌تواند دستاوردهای انقلاب را در معرض مخاطرات جدی قرار دهد، با نگاهی واقع‌بینانه به صحنه بین‌الملل نگریست.

وی افزود: پذیرش قطعنامه ۵۹۸، پیش از آنکه یک شکست نظامی تلقی شود، یک پیروزی سیاسی و اخلاقی بود. ایران با این اقدام، نشان داد که برخلاف پروپاگاندای دشمن، به دنبال توسعه جنگ نیست و تنها در پی احقاق حقوق حقه خود و دفاع از تمامیت ارضی‌اش بوده است. این اقدام، بهانه‌ها را از دست جبهه حامیان صدام گرفت و ماهیت تجاوزکارانه رژیم بعث را در برابر افکار عمومی جهان شفاف‌تر کرد.

فراهانی اظهار کرد: از دیدگاه بسیاری از ناظران و تحلیل‌گران، این تصمیم نشان‌دهنده بلوغ سیاسی رهبری نظام در شناخت «زمانه» بود. امام خمینی (ره) با درک عمیق از فشارهای داخلی و بین‌المللی و ضرورت مصلحت‌سنجی برای بقای انقلاب، تصمیمی را اتخاذ کرد که شاید در کوتاه‌مدت تلخ به نظر می‌رسید، اما در بلندمدت مانع از فروپاشی ساختارهای کشور شد.

کارشناس مسائل سیاسی در استان مرکزی تصریح کرد: قطعنامه ۵۹۸، برخلاف قطعنامه‌های پیشین که به شدت ناعادلانه بودند، حاوی نکات مثبتی از جمله تشکیل کمیته‌ای برای تعیین «متجاوز» بود. این نکته کلیدی، ثمره پایداری و مقاومت جانانه رزمندگان اسلام در طول هشت سال دفاع مقدس بود که شورای امنیت را وادار کرد تا برای نخستین بار بخشی از مطالبات ایران را در متن قطعنامه لحاظ کند.

وی عنوان کرد: در واقع، ایستادگی رزمندگان اسلام بود که باعث شد صدام حسین نتواند به اهداف اولیه‌اش یعنی فروپاشی نظام اسلامی و اشغال سرزمین‌های ایران دست یابد. اگر مقاومت بی‌نظیر مردم و نیروهای مسلح در طول سال‌های جنگ نبود، قطعنامه ۵۹۸ هرگز به شکلی که صادر شد، در دستور کار شورای امنیت قرار نمی‌گرفت.

 پذیرش قطعنامه، فضای جدیدی را در روابط بین‌المللی ایران گشود

فراهانی خاطرنشان کرد: پذیرش قطعنامه، فضای جدیدی را در روابط بین‌المللی ایران گشود. با پایان یافتن رسمی جنگ، کشور توانست تمام توان خود را بر بازسازی زیرساخت‌ها، توسعه اقتصادی و ثبات‌بخشی به نهادهای حکومتی متمرکز کند. این دوران، آغازگر گذار از شرایط بحرانی جنگ به شرایط نوین در عرصه جهانی بود.

کارشناس مسائل سیاسی در استان مرکزی تاکید کرد: از سوی دیگر، این واقعه آزمونی برای سنجش صداقت سازمان‌های بین‌المللی بود. پس از پذیرش قطعنامه توسط ایران، جامعه جهانی با چالشِ اثبات بی‌طرفی مواجه شد. در نهایت نیز دبیرکل وقت سازمان ملل، خاویر پرز دکوئیار، طی گزارشی رسمی، عراق را به عنوان مسئول آغازگر جنگ معرفی کرد که این امر خود دستاوردی بزرگ برای دیپلماسی ایران به شمار می‌رفت.

وی ادامه داد: برخی تحلیل‌گران معتقدند پذیرش قطعنامه در تابستان ۶۷، نوعی «نرمش قهرمانانه» در جهت منافع ملی بود. این اقدام ثابت کرد که جمهوری اسلامی در عین پایبندی به اصول ایدئولوژیک خود، قادر است در مواجهه با واقعیات عینی و برای صیانت از دستاوردهای انقلابی، انعطاف‌ورزی‌های استراتژیک از خود نشان دهد.

فراهانی اضافه کرد: در نهایت، مرور پرونده پذیرش قطعنامه ۵۹۸ نشان می‌دهد که این رویداد، میراثی از تجربه برای آیندگان است؛ تجربه‌ای که بر ضرورتِ «وحدت میان میدان و دیپلماسی» تأکید دارد. این واقعه تاریخی ثابت کرد که در نظام پیچیده بین‌المللی، پیروزی تنها در میدان نبرد تعریف نمی‌شود، بلکه ترکیبی از مقاومتِ مسلحانه و تدبیر سیاسی است که بقا و عزت یک ملت را در طول زمان تضمین می‌کند.

انتهای خبر/