به گزارش خبرنگار گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی «دیارآفتاب»؛ آیت‌الله قربانعلی دری نجف‌آبادی، در درس نهج‌البلاغه امروز با اشاره به آثار فردی و اجتماعی رذایل اخلاقی، حسد، کبر و حرص را از خطرناک‌ترین بیماری‌های اخلاقی انسان دانست و بر ضرورت خودسازی، مراقبت اخلاقی و مقابله با این صفات در زندگی فردی و اجتماعی تأکید کرد.

نماینده ولی فقیه در استان مرکزی با استناد به روایات درباره ریشه‌های رذایل اخلاقی اظهار کرد: سه صفت تکبر، حرص و حسد از جمله بیماری‌هایی هستند که می‌توانند انسان را از مسیر صحیح زندگی و بندگی خداوند دور کنند. انسان مؤمن باید این صفات را بشناسد و برای درمان و اصلاح آنها، به صورت مستمر در مسیر تربیت اخلاقی و خودسازی گام بردارد.

وی با اشاره به نمونه‌های تاریخی این رذایل افزود: در برخی روایات، ریشه هر یک از این صفات به جریانی مهم در تاریخ انسان نسبت داده شده است؛ تکبر در سرپیچی ابلیس از فرمان الهی، حرص در ماجرای حضرت آدم(ع) و حسد نیز در داستان قابیل و هابیل نمود پیدا کرده است.

دری نجف‌آبادی درباره تکبر گفت: سرپیچی ابلیس از فرمان خداوند ناشی از تکبر بود و همین ویژگی موجب شد در برابر دستور الهی ایستادگی کند.

وی تأکید کرد این ماجرا نشان می‌دهد تکبر می‌تواند انسان را از حق، عبودیت و پذیرش حقیقت دور کند و زمینه سقوط اخلاقی و معنوی او را فراهم آورد.

نماینده ولی فقیه در استان مرکزی ادامه داد: در برابر حرص، انسان باید زهد، قناعت و آزادگی را در زندگی خود تقویت کند و اجازه ندهد تعلقات دنیوی بر تصمیم‌ها و رفتارهای او مسلط شوند. همچنین در برابر حسد باید روحیه خیرخواهی و غبطه را جایگزین کرد؛ زیرا واکنش انسان به موفقیت و نعمت دیگران، یکی از زمینه‌های مهم آزمون اخلاقی است.

وی تفاوت غبطه و حسد را مهم دانست و اظهار کرد: غبطه آن است که انسان با دیدن نعمت و موفقیت فردی دیگر، از خداوند بخواهد همان خیر را نیز به او عطا کند، بدون آنکه آرزوی از بین رفتن نعمت فرد مقابل را داشته باشد. این نگاه بر خیرخواهی و طلب فضل الهی استوار است.

دری نجف‌آبادی افزود: انسان می‌تواند از خداوند بخواهد نعمتی را که به بنده مؤمن خود عطا کرده، بیشتر و بهتر قرار دهد و در صورت صلاح، از فضل خویش نیز به او عطا کند. اما حسد زمانی شکل می‌گیرد که انسان از نعمت یا موفقیت دیگری ناراحت شود و آرزو کند آن نعمت از وی گرفته شود.

نماینده ولی فقیه در استان مرکزی با تأکید بر اینکه انسان نباید برای خداوند تعیین تکلیف کند، گفت: انسان از مصلحت واقعی خود آگاهی کامل ندارد و خداوند به همه امور آگاه است. بنابراین باید از خداوند خواست آنچه خیر و صلاح انسان است مقدر کند و در برابر تقدیر الهی، رضایت، توکل و شکرگزاری را در پیش گرفت.

وی با بیان اینکه زندگی انسان همواره میدان امتحان الهی است، اظهار کرد: تغییر شرایط زندگی، موقعیت اجتماعی، مسئولیت‌ها، موفقیت‌ها و حتی محرومیت‌ها می‌توانند زمینه آزمایش انسان باشند. بنابراین افراد باید در موقعیت‌های مختلف مراقب باشند گرفتار کبر، حرص و حسد نشوند و نسبت به رفتار و انگیزه‌های درونی خود آگاهی داشته باشند.

دری نجف‌آبادی درباره پیامدهای حسد بر ایمان انسان گفت: در روایات آمده است که حسد ایمان را می‌خورد، همان‌گونه که آتش هیزم را می‌سوزاند. وی افزود مقایسه‌های نادرست، ناراحتی از موفقیت دیگران و دلبستگی افراطی به مقام، ثروت و جایگاه اجتماعی می‌تواند انسان را گرفتار آسیب‌های اخلاقی کند.

نماینده ولی فقیه در استان مرکزی ادامه داد: اینکه انسان دائماً بگوید چرا فلانی رئیس شد، چرا صاحب مقام شد یا چرا امتیاز گرفت و من نگرفتم، اگر به ناراحتی از نعمت دیگران و آرزوی زوال آن نعمت منجر شود، مصداق حسد است. به گفته وی، مقابله با چنین حالتی نیازمند توجه به تربیت اخلاقی، اصلاح نگاه انسان به نعمت‌ها و تقویت رضایت درونی است.

وی همچنین با اشاره به سخنان امیرالمؤمنین(ع) درباره تکبر اظهار کرد: انسان باید حقیقت وجود خود را بشناسد و بداند فخرفروشی با واقعیت وجودی او سازگار نیست. آغاز وجود انسان نطفه و پایان آن پیکری بی‌جان است و در فاصله میان این دو نیز انسان موجودی نیازمند و وابسته به خداوند است.

دری نجف‌آبادی تصریح کرد: اگر خداوند به انسان توفیق داده است که اهل تقوا باشد و در مسیر قرآن، دین و خدمت به مردم گام بردارد، نباید این توفیقات را وسیله فخرفروشی قرار دهد، بلکه باید خداوند را شکرگزار باشد. آشنایی با قرآن، اسلام، امام خمینی(ره)، شهدا و خدمتگزاری به مردم از نعمت‌هایی است که باید قدر دانسته شود.

دری نجف آبادی با اشاره به آیات قرآن کریم درباره حسد خاطرنشان کرد: قرآن کریم می‌فرماید آیا به مردم به خاطر آنچه خداوند از فضل خود به آنان عطا کرده، حسد می‌ورزند؟  این آیه را یادآور اهمیت مراقبت از انگیزه‌ها و نگاه انسان نسبت به نعمت‌های دیگران است.

نماینده ولی‌فقیه در استان مرکزی با اشاره به نمونه‌های تاریخی حسد افزود: در ماجرای برادران حضرت یوسف(ع) نیز حسد نسبت به جایگاه و محبت ویژه‌ای که حضرت یوسف(ع) داشت، زمینه رفتارهای نادرست آنان را فراهم کرد. انسان باید در میدان امتحان دنیا با کبر، حرص و حسد مبارزه و در برابر آنها تواضع، قناعت، آزادگی، خیرخواهی و شکرگزاری را تقویت کند.

انتهای خبر/