قاسم فراهانی در گفتگو با خبرنگار گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی «دیار آفتاب» به مناسبت سالروز بزرگداشت آیت‌الله سید ابوالقاسم کاشانی گفت: ایشان از چهره‌های برجسته و تأثیرگذار تاریخ معاصر ایران، به عنوان یکی از پیشگامان مبارزه با استعمار و استبداد در سده اخیر شناخته می‌شود. او که فرزند آیت‌الله سید مصطفی کاشانی بود، در دوران جوانی به تحصیل علوم دینی در نجف اشرف پرداخت و با دریافت درجه اجتهاد، به جایگاه مرجعیت و رهبری دینی دست یافت. حضور او در تحولات سیاسی ایران، پیوندی عمیق میان آموزه‌های اسلامی و استقلال‌طلبی ملی ایجاد کرد.

کارشناس مسائل سیاسی در استان مرکزی بیان کرد: نقش کلیدی آیت‌الله کاشانی در جریان نهضت ملی شدن صنعت نفت، یکی از نقاط عطف کارنامه سیاسی اوست. وی با بهره‌گیری از نفوذ معنوی خود در میان توده‌های مردم و بازاریان، به پشتیبانی جدی از این نهضت برخاست و با صدور فتواها و سخنرانی‌های آتشین، جبهه ملی و شخص دکتر محمد مصدق را در مسیر مبارزه با شرکت نفت انگلیس و ایران یاری کرد. او معتقد بود که بدون اتکا به نیروی ایمان و بسیج عمومی، پیروزی بر استعمار بریتانیا ممکن نیست.

وی افزود: یکی از ویژگی‌های بارز شخصیتی آیت‌الله کاشانی، صراحت لهجه و شجاعت او در مواجهه با قدرت‌های خارجی و عمال داخلی آن‌ها بود. او همواره نسبت به توطئه‌های انگلستان در ایران هشدار می‌داد و سیاست‌های آن‌ها را نه تنها برای اقتصاد کشور، بلکه برای هویت مذهبی و ملی مردم مضر می‌دانست. این نگاهِ ضد استعماری، او را به یکی از محبوب‌ترین چهره‌های ضداستکباری در میان مردم ایران تبدیل کرده بود.

فراهانی اظهار کرد: پس از وقایع ۳۰ تیر ۱۳۳۱ که به بازگشت دکتر مصدق به قدرت منجر شد، آیت‌الله کاشانی با رأی بالای مردم تهران به ریاست مجلس شورای ملی برگزیده شد. با این حال، به مرور زمان میان او و دکتر مصدق شکافی سیاسی ایجاد شد. برخی تحلیل‌گران این اختلاف را ناشی از تفاوت دیدگاه‌های آنان در نحوه مدیریت کشور، دخالت‌های بیگانگان و چگونگی پیشبرد نهضت می‌دانند که در نهایت موجب تضعیف جبهه ملی و باز شدن راه برای توطئه‌های دشمنان شد.

این کارشناس مسائل سیاسی تصریح کرد: پس از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲، آیت‌الله کاشانی به دلیل مخالفت‌های صریح با دولت کودتا و حمایت از مبارزات ملی، مورد غضب رژیم پهلوی قرار گرفت. او که همواره بر ضرورت حاکمیت قوانین اسلامی و قطع دست بیگانگان تأکید داشت، بارها با فشار، تهدید و حتی حبس و تبعید از سوی دستگاه حاکمه مواجه شد. با این وجود، او هرگز از مواضع استقلال‌طلبانه خود عقب‌نشینی نکرد و تا پایان عمر بر پیمان خود با مردم استوار ماند.

وی عنوان کرد: اندیشه سیاسی آیت‌الله کاشانی ریشه در نظریه «حکومت اسلامی» داشت. او بر این باور بود که سیاست باید با دیانت پیوندی ناگسستنی داشته باشد و جدایی این دو از یکدیگر را حربه‌ای برای سلطه بیگانگان می‌دانست. این نگاهِ تمدنی، او را به عنوان یکی از الهام‌بخش‌ترین شخصیت‌ها برای روحانیون مبارز و در نهایت رهبران انقلاب اسلامی ایران در سال‌های بعد مطرح کرد.

فراهانی خاطرنشان کرد: او در سال‌های پایانی عمر خود با وجود کاهش فعالیت‌های اجرایی، همچنان به عنوان یک مرجع و راهنمای فکری برای جریان‌های مذهبی باقی ماند. زندگی او نشان‌دهنده فراز و نشیب‌های مبارزه برای عدالت و استقلال در جامعه‌ای بود که میان سنت و مدرنیته، و میان استبداد و آزادی در حال گذار بود. آیت‌الله کاشانی در سال ۱۳۴۰ هجری شمسی دیده از جهان فروبست و در شهر ری به خاک سپرده شد.

کارشناس مسائل سیاسی ادامه داد: در نهایت، یاد و نام آیت‌الله کاشانی به عنوان نمادِ «سیاست‌ورزی دینی» در تاریخ ایران ماندگار شده است. اگرچه در باب رویکردها و عملکرد وی در مقاطع حساس تاریخی، نظرات متفاوتی میان مورخان و تحلیل‌گران وجود دارد، اما هیچ‌کس نمی‌تواند نقش بی‌بدیل او در بیداری ملت و ایستادگی در برابر نفوذ بیگانه را انکار کند؛ شخصیتی که همواره در پی تحقق ایرانی مستقل، مقتدر و مبتنی بر هویت اسلامی بود.

انتهای خبر/