به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «دیار آفتاب» داود فرجی، فعال رسانه‌ای در یادداشتی نوشت: دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، شب گذشته در ادعایی که بیش از آنکه اعلام پیروزی باشد، بوی فرار می‌داد، گفت، حمله گسترده به ایران را که برای امروز برنامه‌ریزی شده بود، به درخواست عربستان، امارات و قطر به تعویق انداخته است. هم‌زمان، وب‌سایت اکسیوس گفت این ششمین بار از زمان آغاز جنگ است که ترامپ مهلت تهدیدهای خود را تمدید کرده و حملات برنامه‌ریزی‌شده علیه ایران را به تأخیر می‌اندازد.

واقعیت میدانی چیست؟ چه اهرم قدرتمندی سبب شده است رئیس‌جمهور آمریکا 6 بار پیاپی از تهدیدهای جنگی خود عقب‌نشینی کند؟ پاسخ را نه در اظهارات دیپلماتیک، بلکه در تحولات میدان نبرد و جدیدترین گزارش‌های اطلاعاتی باید جست.

روزنامه نیویورک‌تایمز، به نقل از مقام‌های آمریکایی، گزارشی منتشر کرده که تمام معادلات واشنگتن را بر هم زده است. بر اساس آخرین ارزیابی‌های اطلاعاتی ایالات متحده، ایران توانسته است ۹۰ درصد از تأسیسات زیرزمینی موسوم به «شهرهای موشکی» خود را که قلب توان موشکی ایران محسوب می‌شوند، بازسازی و فعال کند. 

همچنین از مجموع ۳۳ پایگاه موشکی در امتداد تنگه هرمز، دست‌کم ۳۰ پایگاه مجدداً عملیاتی شده‌اند. افزون بر این، ایران همچنان حدود ۷۰ درصد از سکوهای پرتاب متحرک و ۷۰ درصد از ذخایر موشکی بالستیک و کروز دوران پیش از جنگ را در اختیار دارد. این آمارها در حالی منتشر می‌شود که پیش‌تر مقامات ارشد آمریکایی از جمله خود ترامپ و پیت هگست، وزیر جنگ، ادعا کرده بودند توان نظامی ایران «به طور کامل نابود شده» و برای سال‌ها غیرقابل‌استفاده خواهد بود. اعتراف غیرمستقیم سازمان‌های اطلاعاتی آمریکا به بازگشت توان موشکی ایران، یک شکست اطلاعاتی و راهبردی بی‌سابقه را برای واشنگتن به تصویر می‌کشد.

اما واقعیت‌های میدان جنگ چهل‌روزه، فراتر از این آمارهاست. در جریان آخرین رویارویی نظامی، قدرت نظامی و اطلاعاتی ایران در ترازی رونمایی شد که شایسته یک ابرقدرت است. شانزده پایگاه نظامی آمریکا در منطقه که برای دشمن حکم «ناموس» را داشتند و کسی جرئت نگاه‌چپ به آنها را نداشت، در هم کوبیده شدند. 

هواپیماهای رادارگریز و فوق مدرن آمریکایی که تبلیغات گسترده‌ای درباره «نامرئی و دست ناپذیر بودن» آنها شده بود، به قدرت الهی و به دست توانمند مدافعان حرم، سرنگون شدند. تنگه هرمز که آمریکا همیشه آن را یک شاهراه کاملاً باز و تحت کنترل خود می‌پنداشت، به اراده ایران بسته شد و ترامپ باوجود تمام تلاش‌های مذبوحانه خود، نتوانست آن را بازگشایی کند. او در این مسیر چنان آشفته و متناقض سخن گفت که حیرت ناظران را برانگیخت: گاهی فریاد می‌زد «اون تنگه لعنتی رو باز کنید!»، گاهی می‌گفت «تنگه ربطی به ما ندارد»، بار دیگر از اروپا و کشورهای آسیایی درخواست کمک می‌کرد و در نهایت نیز بدون هیچ دستاوردی، عقب‌نشینی کرد.

این شکست‌ها صرفاً نظامی نبودند. پیامدهای اقتصادی حماقت نظامی ترامپ، متحدان منطقه‌ای و جهانی آمریکا را به دشمنان او تبدیل کرد و آنها را به شماتت از رئیس‌جمهور خود واداشت. مقبولیت داخلی ترامپ در آمریکا نیز به‌شدت سقوط کرده است. 

از منظر راهبردی، دست ایران در هر مرحله از جنگ گشوده‌تر شده و توانسته نقاط راهبردی نظامی، امنیتی، اقتصادی و زیرساختی را در هفت کشور هدف قرار دهد ـ مناطقی که برخی از آنها حتی در زمره حساس‌ترین و سری‌ترین پایگاه‌های دشمن محسوب می‌شدند و این تازه آغاز راه است؛ هنوز تنگه باب‌المندب فعال نشده، هنوز جبهه مقاومت به سراغ زیرساخت‌های اصلی حریف نرفته و هنوز جنگ در مقیاس کامل منطقه‌ای آغاز نشده است. بااین‌حال، محافل استراتژیک آمریکایی رسماً از «دوران جدید در منطقه و ترتیبات امنیتی جدید با محوریت ایران» سخن می‌گویند.

اما چرا ترامپ باوجوداین همه شکست، باز هم عربده می‌کشد و تهدید می‌کند؟ غرور جریحه‌دار شده او تحقیر خودخواسته را برایش غیرقابل‌تحمل ساخته است. او ناچار است فریاد بزند و تهدید کند، چون درماندگی خود را نمی‌تواند بپذیرد. 

رابرت گیتس و جان برنان، دو رئیس اسبق سیا و بسیاری از کارشناسان نظامی او را «احمق» خوانده‌اند، اما حتی آنها نیز تأکید دارند او به‌اندازه‌ای نادان نیست که دردناکی ضرباتی را که از ایران خورده، درک نکند. به همین دلیل است که او ازاین‌پس از اعلام صریح اولتیماتوم پرهیز می‌کند تا در صورت عقب‌نشینی، بیشتر از پیش رسوا نشود. ادعای دیشب او مبنی بر اینکه «می‌خواست سه‌شنبه حمله کند و به درخواست کشورهای عربی عقب کشید»، دقیقاً در همین چارچوب قابل‌تحلیل است: او به دنبال مدیریت افکار عمومی و کاهش التهابات روانی و اقتصادی است، درحالی‌که سایه تهدید را بالای سر ایران نگه می‌دارد.

متن کامل پیام ترامپ نشان می‌دهد او درعین‌حال در مصاحبه با نیویورک پست گفته: «من حاضر به دادن هیچ امتیازی به ایران نیستم». این تناقض آشکار، نشان می‌دهد او اساساً به دنبال تعامل و توافق محترمانه نیست، بلکه می‌خواهد با فشار روانی در محاسبات مقامات ایرانی اختلال ایجاد کند و هم‌زمان از طریق عقب‌نشینی‌های مکرر، آثار روانی بحران را مدیریت نماید.

نکته پایانی آنکه ترامپ اگر می‌توانست با جنگ به نتیجه برسد، هرگز این جنگ را در حالی متوقف نمی‌کرد که انبوهی از تپه‌های سرشکستگی را به یادگار گذاشته است. او ناچار به عقب‌نشینی است، اما نمی‌خواهد ضعف خود را به نمایش بگذارد. ما در برابر این تهدیدها نه هراس داریم و نه غافلگیر می‌شویم. جنگ متوقف نشده که بخواهد ازسرگرفته شود. همان‌گونه که امیرمؤمنان علی علیه‌السلام فرمود: «إِنَّ أَخَا الْحَرْبِ الْأَرِقُ، وَ مَنْ نَامَ لَمْ يُنَمْ عَنْهُ؛ همانا مرد جنگی، بیدار است و اگر به خواب رفت، دشمن از او چشم برنمی‌دارد و نمی‌خوابد.» (نامه ۶۲ نهج‌البلاغه) و ما همواره بیدار و آماده‌ایم.