- گروه : اقتصادی
- شماره : 19289
رئیس اتحادیه مرغ تخمگذار استان مرکزی:
زیان تولید تخممرغ به ۸۰ هزار تومان رسید
رئیس اتحادیه مرغ تخمگذار استان مرکزی گفت: هزینه تولید هر کیلو تخممرغ به ۲۶۰ هزار تومان رسیده، اما تولیدکنندگان اکنون در هر کیلو بین ۶۰ تا ۸۰ هزار تومان زیان میدهند و ادامه این روند تولید را تهدید میکند.
به گزارش خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «دیارآفتاب» با توجه به چالشهای ایجاد شده ناشی از افزایش هزینههای تولید، حذف ارز ترجیحی نهادهها و نوسانات بازار تخممرغ، پیگیر آخرین وضعیت واحدهای مرغ تخمگذار و مشکلات تولیدکنندگان در استان مرکزی از رئیس اتحادیه مرغ تخمگذار استان شدیم.
در گفتگویی تفضیلی با احمد بزچلویی رئیس اتحادیه مرغ تخمگذار استان مرکزی به پرسش سوالاتی به این مبحث پرداختیم.
دیار آفتاب، وضعیت فعلی قیمت تخممرغ و تأثیر افزایش هزینههای تولید بر این صنعت چگونه ارزیابی میکنید؟
بزچلویی: قیمت تخممرغ روزانه نوسان دارد و ممکن است عددی که امروز اعلام میشود با چند روز قبل متفاوت باشد. در چند روز اخیر قیمت تخممرغ افزایشی بوده، اما واقعیت این است که قیمت فعلی همچنان پاسخگوی هزینههای تولید نیست. از روزی که دولت ارز ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی نهادهها را حذف کرد و نرخ آن به حدود ۱۳۰ هزار تومان رسید، عملاً قیمت کالاهای مورد نیاز تولیدکننده چند برابر شد. ذرت، سویا، ریزمغذیها، کرایه حمل، کارتن، شانه و سایر هزینههای جانبی همه پنج برابر شدهاند. وقتی کالایی که تولیدکننده برای تولید نیاز دارد چند برابر گران میشود، طبیعی است که قیمت تمامشده تخممرغ نیز افزایش پیدا کند.
اگر زمانی تخممرغ با قیمت حدود ۷۰ هزار تومان عرضه میشد، با افزایش فعلی هزینهها باید قیمت آن چند برابر میشد و حتی به اعدادی بالاتر از نرخهای فعلی میرسید، اما مصرفکنندهها چنین ظرفیتی ندارد و قیمت هنوز به اندازه هزینههای واقعی تولید بالا نرفته است.
دیار آفتاب، آیا طرحهای حمایتی دولت برای مرغداران موثر بوده است؟
بزچلویی: تولیدکننده امروز با مشکل جدی نقدینگی مواجه است. دولت تصمیم خود را اجرا کرد، اما متأسفانه هیچ برنامه حمایتی مؤثر و مشخصی برای تولیدکننده در نظر نگرفت. وقتی هزینه نهادهها چند برابر شده، تولیدکننده باید سرمایه بیشتری برای خرید ذرت، سویا و سایر اقلام داشته باشد. پس از مدتی پیگیری، سامانهای با عنوان پالیز و طرحی از طریق بانک کشاورزی مطرح شد، اما این طرحها در عمل برای تولیدکننده کارآمد نیست.
به عنوان نمونه اگر مرغدار بخواهد ذرت را نقدی از بازار تهیه کند، قیمت آن حدود کیلویی ۴۳ هزار تومان است، اما اگر بخواهد از طریق طرح پالیز یا اعتبار بانکی بگیرد، باید حدود کیلویی ۵۲ هزار تومان پرداخت کند؛ یعنی به ازای هر کیلو ۹ هزار تومان اختلاف قیمت ایجاد میشود.
این نوع حمایت، حمایت واقعی نیست. تولیدکننده اگر بخواهد از بازار آزاد یا حتی از واسطهها تأمین نقدینگی کند، در برخی موارد برای او بهصرفهتر از این طرحها تمام میشود.
به اسم اعتبار، طرحی گذاشتهاند که تولیدکننده باید سود 7 درصدی را ماهانه به تامینکنندگان نهاده پرداخت کند و در نهایت هزینه بیشتری بر دوش او گذاشته میشود.
دیار آفتاب، با این تفاسیر، میزان زیان مرغداران در حال حاضر چقدر است و چه تبعاتی برای ادامه فعالیت آنها دارد؟
بزچلویی: اکنون قیمت تخممرغ در بازار تولیدکننده حدود ۱۳۰ تا ۱۸۰ هزار تومان در هر کیلو نوسان دارد، در حالی که هزینه تمامشده تولید برای ما حدود ۲۶۰ هزار تومان است. بنده نمیخواهم بگویم ادعای ضرر ۲۰۰ هزار تومانی که از سوی برخی مطرح شده، دقیقاً درباره شرایط فعلی استان مرکزی صدق میکند، اما الان تولیدکننده بین ۶۰ تا ۸۰ هزار تومان در هر کیلو زیان میدهد. وقتی تولیدکننده در هر کیلو چنین زیانی میدهد، توان ادامه فعالیت او محدود است. ممکن است کسی یک ماه، دو ماه یا سه ماه با فروش دارایی، پسانداز قبلی، خرید نسیه یا تحمل بدهی ادامه دهد، اما این وضعیت دائمی نیست. سرمایه تولیدکننده در حال از بین رفتن است و اگر روند اصلاح نشود، ادامه تولید برای بسیاری از واحدها ممکن نخواهد بود.
نقدینگی بسیاری از تولیدکنندگان نسبت به چند ماه قبل حتی به کمتر از نصف رسیده است، زیرا هرچه تولید کردهاند با ضرر فروختهاند و سرمایه به چرخه تولید بازنگشته است. شاید برخی از تولیدکنندگان چهار ماه یا شش ماه بتوانند با سختی دوام بیاورند، اما اگر قیمت و هزینهها به تعادل نرسد، تعطیلی واحدها اجتنابناپذیر خواهد بود.
اگر تولید داخلی آسیب ببیند، کشور مجبور میشود به سمت واردات تخممرغ برود؛ آن هم تخممرغهایی که ممکن است کیفیت مطلوبی نداشته باشند یا از سردخانههای کشورهای دیگر وارد شوند. در چنین شرایطی مردم باید برای محصول وارداتی صف بکشند، در حالی که امروز تولیدکننده داخلی با وجود همه مشکلات در حال تولید است.
مرغ گوشتی نیز شرایط مشابهی دارد. هزینه تولید مرغ گوشتی به حدود کیلویی ۲۶۰ تا ۲۷۰ هزار تومان رسیده، اما خرید آن حدود ۲۱۰ هزار تومان انجام میشود. علت این مسئله هم همان افزایش شدید قیمت نهادهها، هزینههای جانبی و نبود نقدینگی کافی برای مرغداران است.
این شرایط باعث شده تولید برای تولیدکننده صرفه اقتصادی نداشته باشد و از طرف دیگر مصرفکننده نیز توان خرید نداشته باشد. یعنی هم تولیدکننده زیان میبیند و هم مصرفکننده قدرت خرید خود را از دست داده است.
دولت تصمیمی گرفت که هم تولیدکننده و هم مصرفکننده را درگیر کرده و حمایت مؤثری نیز انجام نداده است.
پرداخت مبالغ محدود به مردم نمیتواند پاسخگوی افزایش چند برابری هزینهها باشد. وقتی هزینه تولید، نهاده، حمل و نقل و سایر اقلام چند برابر شده، با پرداخت یک مبلغ محدود نمیتوان انتظار داشت مردم قدرت خرید گذشته را حفظ کنند. این تصمیم کارشناسیشده نبود و نتیجه آن این شده که تولیدکننده ضرر میکند و مصرفکننده نیز توان خرید ندارد.
دیار آفتاب، با توجه به این مشکلات، وضعیت جوجهریزی و پیشبینی شما از تولید در ماههای آینده چیست؟
بزچلویی: با وضعیت فعلی در ماههای آینده کاهش تولید خواهیم داشت. مرغ تخمگذار برای رسیدن به مرحله تولید باید چهار ماه پرورش داده شود و تولیدکننده باید از امروز برای ماههای آینده برنامهریزی و سرمایهگذاری کند. اما وقتی آینده بازار نامشخص است و هزینهها روزبهروز تغییر میکند، تولیدکننده جرأت سرمایهگذاری سنگین ندارد.
بسیاری از تولیدکنندگان اکنون با احتیاط جوجهریزی میکنند و برخی حتی ظرفیت خود را به نصف رساندهاند. واحد تولیدی را نمیتوان بهراحتی تعطیل کرد، اما تولیدکننده با ترس و نگرانی فعالیت میکند، زیرا نمیداند در ماههای آینده قیمت نهاده، قیمت تخممرغ و سیاستهای دولت چگونه خواهد بود.
اگر قیمت تخممرغ به روال منطقی و متناسب با هزینهها حرکت کند و مثلاً به حدود ۲۵۰ هزار تومان برسد، شاید امیدی برای ادامه فعالیت وجود داشته باشد، اما با وضعیت فعلی بسیاری از تولیدکنندگان در آستانه ورشکستگی هستند و سه تا چهار ماه دیگر آثار این وضعیت بیشتر مشخص خواهد شد.
تخممرغ کالایی فاسدشدنی است، تولیدکننده نمیتواند تخممرغ را مانند روغن نباتی یا ماکارونی برای مدت طولانی نگهداری کند و منتظر گرانی بماند. تخممرغ تولید روزانه است و نهایتاً چند روز با امکانات سردخانهای یا فضای خنک قابل نگهداری است. اگر مصرفکننده توان خرید نداشته باشد، تولیدکننده ناچار است محصول را با قیمت پایینتر عرضه کند و همین باعث زیان بیشتر میشود.
امروز مشکل اصلی این است که قدرت خرید مردم روزبهروز کاهش پیدا میکند و از سوی دیگر تولیدکننده نیز به دلیل زیان مستمر از چرخه تولید خارج میشود. در نهایت ممکن است بازار به نقطهای برسد که قیمت بالا برود، اما بخشی از تولیدکنندگان حذف شده باشند و تولید کاهش پیدا کرده باشد.
اگر این روند ادامه پیدا کند، ممکن است بخشی از مرغداریهای کشور حذف شود. وقتی از تعداد بالای مرغ تخمگذار کشور صحبت میکنیم، باید بدانیم اگر تولیدکننده توان ادامه نداشته باشد، بخشی از این ظرفیت از بین میرود و بازگشت آن نیز زمانبر و هزینهبر است.
دیار آفتاب، وضعیت صادرات تخممرغ به چه شکل است و آیا میتواند به عنوان یک راهکار حمایتی عمل کند؟
بزچلویی: صادرات باز است، اما بازار صادراتی ما محدودیتهای خاص خود را دارد. در کشورهای حوزه خلیج فارس صادرات قابل توجهی نداریم و آن کشورها پیشتر نیز چندان خریدار تخممرغ ایران نبودند.
بازارهای اصلی ما بیشتر افغانستان و عراق بودند. در همین بازارهای محدود نیز تصمیمات مقطعی مشکلساز شده است. هر زمان قیمت داخلی کمی افزایش پیدا میکند، صادرات محدود یا بسته میشود و همین باعث از دست رفتن مشتریان خارجی میشود. در چنین شرایطی کشورهای مقصد به سمت تأمین تخممرغ از ترکیه میروند و بازگشت به آن بازارها برای تولیدکننده ایرانی دشوار میشود.
اکنون مصرف در کشورهای همسایه نیز به دلیل گرمای هوا کاهش یافته است. از طرفی کشورهایی مانند افغانستان دیگر مانند گذشته وابسته به تخممرغ ایران نیستند و خودشان در حال افزایش تولید هستند. پیشبینی میشود طی یکی دو سال آینده برخی از این کشورها حتی به صادرکننده تخممرغ تبدیل شوند.
دیار آفتاب، افت قیمت تخم مرغ در استان مرکزی ادامهدار است و شرایط استان مرکزی در تأمین نهاده و تعداد واحدهای فعال چگونه است؟
بزچلویی: کاهش قیمت تخممرغ در فصل گرما اتفاق تازهای نیست و هر سال رخ میدهد، اما تفاوت امسال این است که هزینه تولید بسیار بالا رفته است. سال گذشته اگر تخممرغ در تابستان با قیمت ۳۰ تا ۴۰ هزار تومان عرضه میشد، نهادهها نیز ارزانتر بود و تولیدکننده یا ضرر نمیکرد یا زیان او قابل تحمل بود، اما امسال ضررها بسیار سنگین است.
وقتی یک واحد تولیدی روزانه با کسری سنگین مواجه باشد، در ماه رقم بسیار بزرگی از سرمایه خود را از دست میدهد. برای نمونه اگر تولیدکننده روزانه ۱۰۰ میلیون تومان کسری داشته باشد، در ماه حدود 3 میلیارد تومان از سرمایه او از بین میرود. این وضعیت سرمایه تولیدکننده را نابود میکند و آینده تولید را با خطر مواجه میسازد.
آمارها معمولاً ماهانه دریافت میشود، اما در استان مرکزی حدود ۴ میلیون قطعه مرغ تخمگذار وجود دارد که از این میزان حدود ۳ میلیون و ۲۰۰ هزار قطعه فعال هستند. نیاز استان حدود ۳ میلیون قطعه برآورد میشود و در حال حاضر از نظر تعداد، ظرفیت فعالی وجود دارد، اما نگرانی اصلی مربوط به آینده است؛ زیرا بسیاری از مرغهای موجود، مرغهایی هستند که از قبل وارد چرخه تولید شدهاند و جوجهریزی جدید کاهش یافته است.
از نظر موجودی نهاده، فعلاً مشکل جدی وجود ندارد و اگر تولیدکننده پول داشته باشد میتواند ذرت و سایر نهادهها را خریداری کند، اما مشکل اصلی قیمت بسیار بالای نهاده و نبود نقدینگی است.
کامیون ذرتی که پیشتر حدود ۲۵۰ میلیون تومان خریداری میشد، اکنون حدود یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان هزینه دارد؛ یعنی چند برابر افزایش قیمت داشته است. تولیدکننده وقتی میبیند برای خرید نهاده باید چند برابر گذشته سرمایه داشته باشد، اما قیمت محصول نهایی متناسب با آن افزایش نیافته، طبیعی است که از جوجهریزی جدید و سرمایهگذاری دوباره خودداری کند. بسیاری از واحدها منتظر هستند ببینند شرایط آینده به چه سمتی خواهد رفت.
دولت در عمل اقدام مؤثری برای حل مشکل انجام نداده و بیشتر نگاه خود را دنبال کرده است. مردم باید بدانند نهادهها گران شده، هزینههای تولید بالا رفته و افزایش قیمت تخممرغ نتیجه مستقیم همین شرایط است. با این حال تولیدکنندگان همچنان تلاش میکنند تولید را حفظ کنند و امیدوارند شرایط اصلاح شود.
تولیدکنندگان استان مرکزی با وجود همه مشکلات، به دلیل اینکه تخممرغ کالای مصرفی سفره مردم است، تلاش میکنند تولید را ادامه دهند، اما این وضعیت نمیتواند بدون حمایت و اصلاح سیاستها ادامهدار باشد. اگر دولت برای تأمین نقدینگی، مدیریت هزینه نهادهها و حمایت واقعی از تولیدکننده اقدام نکند، در آینده نزدیک هم تولیدکننده آسیب میبیند و هم مصرفکننده با افزایش قیمت و کمبود احتمالی روبهرو خواهد شد.
انتهای خبر/
لینک کوتاه خبر
برچسبها
نظر / پاسخ از
هنوز نظری ثبت نشده است. شما اولین نفری باشید که نظر میگذارید!
