به گزارش خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «دیار آفتاب» عباس خسروانی رئیس کمیسیون برنامه و بودجه شورای اسلامی شهر اراک در یادداشتی نوشت: در عصر تحول دیجیتال، شهرهای پیشرو در سراسر جهان، الگوهای مدیریت شهری خود را بر پایه داده‌های یکپارچه، شفافیت مالی و تصمیم‌گیری‌های مبتنی بر شواهد بازتعریف کرده‌اند. در همین راستا، اقدام شورای اسلامی شهر و شهرداری اراک در استقرار کامل «سامانه یکپارچه برنامه‌ریزی، بودجه، نظارت و ارزیابی (سیبنا)»، گامی پیشگیرانه، آینده‌نگر و زیرساختی به‌شمار می‌رود که این کلان‌شهر را در زمره پیشگامان مدیریت شهری هوشمند و داده‌محور کشور قرار می‌دهد. این سامانه صرفاً یک ابزار نرم‌افزاری نیست، بلکه هسته مرکزی یک اکوسیستم نوین حکمرانی است که مدیریت واکنشی و جزیره‌ای را به مدیریتی پیش‌دستانه، یکپارچه و چابک ارتقا می‌بخشد.

محور اصلی این تحول، تحقق شفافیت مالی حداکثری از طریق یکپارچه‌سازی تمامی فرآیندهای درآمدی و هزینه‌ای در قالب چرخه‌ای مکانیزه و قابل رصد است. «سیبنا» با ایجاد یک مخزن داده مرکزی، امکان رهگیری مسیر هر ریال را از مرحله پیشنهاد و تصویب تا تخصیص، هزینه‌کرد و تفریغ نهایی بودجه، به‌صورت شفاف و لحظه‌ای فراهم می‌سازد. این سطح از شفافیت که از ارکان بنیادین حکمرانی مطلوب محسوب می‌شود، بستر لازم برای کنترل و حسابرسی دقیق را مهیا کرده و با حذف رویه‌های دستی و غیرقابل پیگیری، به‌صورت ساختاری زمینه بروز خطا و فسادپذیری را کاهش داده و سلامت اداری را تقویت می‌کند.

یکی دیگر از قابلیت‌های تحول‌آفرین «سیبنا»، امکان تحقق عملی و واقعی بودجه‌ریزی مبتنی بر عملکرد است. در این سامانه، بودجه دیگر یک سند ایستا و متکی بر سوابق گذشته نیست، بلکه به ابزاری پویا برای مدیریت و پایش عملکرد تبدیل می‌شود. با تعریف دقیق برنامه‌ها، فعالیت‌ها و شاخص‌های کلیدی عملکرد (KPI)، ارزیابی بازدهی هر ریال هزینه‌شده و سنجش اثربخشی پروژه‌ها به‌صورت عینی امکان‌پذیر می‌شود. داشبوردهای مدیریتی پویا، مدیران ارشد شهری را قادر می‌سازد تا بر پایه داده‌های واقعی و به‌روز، تصمیمات راهبردی اتخاذ کرده، منابع را به‌صورت بهینه تخصیص دهند و اصلاحات بودجه‌ای را متناسب با نیازها و عملکرد واقعی مدیریت کنند.

نقطه قوت متمایز این سامانه، تسهیل حکمرانی مشارکتی و ارتقای سطح مسئولیت‌پذیری سازمانی است. «سیبنا» با طراحی سازوکاری ساختاریافته، تمامی واحدهای ستادی و اجرایی، از مدیران ارشد تا کارشناسان صف، را در فرآیند تدوین، نظارت و اجرای بودجه مشارکت می‌دهد. این مشارکت، علاوه بر افزایش حس تعلق سازمانی و پاسخگویی، با تجمیع داده‌های دقیق از سطح عملیات، کیفیت، دقت و واقع‌گرایی برنامه‌ریزی‌های بودجه‌ای را به‌طور چشمگیری ارتقا می‌دهد. چنین رویکردی، مدیریت شهری را از شیوه‌های صرفاً دستوری به سمت هماهنگی، هم‌افزایی و تصمیم‌سازی جمعی سوق می‌دهد.

از منظر فناوری اطلاعات، قابلیت‌های پیشرفته و توسعه‌پذیر «سیبنا» از جمله مدیریت مکان‌محور (GIS)، امکان اتصال و تبادل داده با سامانه‌های دیگر نظیر «رایورز»، ثبت امضای دیجیتال و گزارش‌گیری لحظه‌ای، زیرساختی مناسب برای توسعه لایه‌های مختلف شهر هوشمند فراهم می‌آورد. این یکپارچگی فناورانه، امکان پایش پروژه‌های عمرانی بر بستر نقشه، مدیریت هوشمند منابع و انرژی و انجام تحلیل‌های فضایی را فراهم کرده و فرآیند تصمیم‌گیری را از سطح صرفاً اداری به واقعیت میدانی شهر متصل می‌سازد.

در مجموع، استقرار سامانه «سیبنا» در مدیریت شهری اراک را باید اقدامی راهبردی و زیربنایی با ظرفیت بالای تحول‌آفرینی ارزیابی کرد. تحقق کامل اهداف این طرح، مستلزم تعهد مستمر مدیران در تمامی سطوح، سرمایه‌گذاری هدفمند در آموزش و توانمندسازی نیروی انسانی و بهره‌برداری حداکثری از قابلیت‌های تحلیلی و مدیریتی سامانه است. بی‌تردید، تجربه پیشگامانه اراک در پیاده‌سازی این سامانه جامع، می‌تواند به‌عنوان الگویی ملی برای سایر کلان‌شهرهای کشور در مسیر دستیابی به مدیریت شهری هوشمند، شفاف و پاسخگو مورد توجه قرار گیرد.