عدم صادرات لبنیات باعث کاهش قیمت شیرخام شده/ تعاون روستایی جلسه خرید تضمینی شیرخام را به علت کرونا برگزار نکرد صادرات بنزین به ونزوئلا یک پیروزی ارزشمند در شکست حلقه تحریم‌ها است غیرمستقیم‌ها چگونه می‌توانند به بانک وکالت فروش سهام عدالت بدهند؟ ماهیگیری خودروسازان از آب گل آلود بازار/سودِ سرمایه چندهزار میلیاردی مردم با قرعه کشی به جیب خودروسازها می رود خبرسازی عجیب و مغرضانه خبرگزاری شفقنا! وقت کشی برای تعیین حق مسکن کارگران آخرین خبر‌ها درباره شیوع جهانی کووید-۱۹/ برزیل بعد از آمریکا دومین کشور از لحاظ بیشترین موارد ابتلا به کروناست آصفری: تشکیل سفارت مجازی؛ مقدمه تشکیل سفارت رسمی کشور‌های اسلامی در فلسطین مسلمانان کشورهای دیگر عید فطر را چگونه برگزار می‌کنند؟ آخرین اخبار از افزایش حقوق بازنشستگان تأمین اجتماعی در سال ۹۹
دوشنبه ۰۵ خرداد ۱۳۹۹ - ۱۰:۲۱
کد خبر: 70339
تاریخ انتشار: ۲۹ اسفند ۱۳۹۸ - ۰۸:۳۶
29 اسفند، نهضتی پر از تجربه های مردمی و سیاسی؛

مردم اصلی ترین و روحانیت محوری ترین عامل شکل گیری نهضت ملی شدن نفت/ملی گرایان به توهم مردمی بودنشان، نهضت نفت را باختند

مصدق به پشتوانه مردمی همین روحانیت است که خود را به صندلی نخست وزیری می رساند و بعد از اینکه محمدرضا او را کنار می گذارد و قوام را بر می گزیند این بیانیه آیت الله کاشانی و در پی آن تجمعات و حضور مردم است که منجر می شود نخست وزیری قوام بیش از سه روز به طول نینجامد و شاه مجبور شود که مصدق را دوباره به نخست وزیری برگرداند.

به گزارش دیار آفتاب؛ هر یک از وقایع بزرگ تاریخی متأثر از عوامل بسیاری هستند. عوامل داخلی و خارجی ای که به تناسب موقعیت اجتماعی هر یک از میزان تاثیر متفاوتی نیز برخوردارند. نگاهی به تاریخ پر فراز و نشیب صد ساله گذشته ایران، ما را با بسیاری از این دست وقایع رو به رو می کند که می توان در آن عوامل متعددی را شناسایی و بررسی کرد. اما آن چه که در هر یک از اتفاقات، از اهمیت بالایی برخوردار است نقاط اشتراکی است که مابین همه این وقایع برقرار بوده و می توان آنها را به عنوان عوامل کلیدی این دست تحرکات اجتماعی و سیاسی معرفی کرد.

مطمئنا مردم، روحانیت و متدینین، سیاست مداران وابسته به سلطنت و سیاست مداران غربزده یا غرب گرا از مهم ترین عوامل درونی تاثیر گذار بر اتفاقات ملی طی صد ساله گذشته بوده اند و در کنار این ها می توان این بازه زمانی را محل مواجهه رسمی با سلطه طلبانی چون آمریکا و انگلیس دانست که هر یک به نوبه خود منافعی را در خاک ایران دنبال می کردند.

وقایعی چون نهضت عدالت خواهی یا همان مشروطه، ملی شدن صنعت نفت و انقلاب اسلامی از مهم ترین وقایع تاریخ صد ساله ایران هستند که جلوه ای از سطح تاثیر هر یک از عوامل نام برده هستند و بررسی نتایج و عواقب هر یک از آنها نکات بسیار مهمی را برای نسل های مختلف در بر خواهد داشت.

با نزدیکی به روز 29 اسفند ماه بسیاری از خاطرات نهضت ملی شدن صنعت نفت برای یک ملت زنده می شود. بررسی مجموعه عوامل تاثیر گذار دراین حرکت بزرگ اما شکست خورده، تجربیات بسیار خوبی را برای این روزهای ما به ارمغان می آورد که می توان با تکیه برآنها شناخت دقیقی نسبت به عوامل کنونی تاثیر گذار در فعل و انفعالات اجتماعی داشت.

مردم اصلی ترین و روحانیت محوری ترین عوامل شکل گیری نهضت های بزرگ

بدون شک مردم یکی از اصلی ترین عوامل تاثیر گذار در تحقق نهضت ها و حرکت های سیاسی و اجتماعی هستند و این مهم به خوبی در نهضت ملی شدن صنعت نفت قابل رویت است و کسی نمی تواند به سادگی از کنار آن عبور کند. نگاهی به تحرکات سیاسی اجتماعی ای مانند نهضت مشروطه یا ملی شدن صنعت نفت نشان می دهد که تا جایی که مردم به پشتوانه حرکتی حضور داشته اند آن حرکت نیز مسیر خود به سمت هدف های تعریف شده  در پیش گرفته است و آن جایی که مردم صحنه را ترک کرده اند، شکاف بزرگی برای جولان عوامل خارجی با کمک غرب زدگان داخلی ایجاد شده و حرکت های مردمی را به حاشیه برده است.

اما آن چه که قابل بررسی است این است که چرا در برهه ای از زمان مردم حضور دارند و یا در برهه ای دیگر حضورشان کمرنگ می شود و حتی اینکه جهت دهی افکار و رفتار مردم در این وقایع حساس تاریخی چگونه و توسط چه کسانی اتفاق افتاده است.

نگاهی به وقایع مهم تاریخی طی صد سال تا صدوپنجاه سال گذشته نشان می دهد که محوری ترین عامل جهت دهی اتفاقات و نقش دهی به مردم در فعل و انفعالات اجتماعی روحانیت بوده است. نگاهی به نهضت مشروطه، ملی شدن صنعت نفت و انقلاب اسلامی این مدعا را به اثبات می رساند.

بررسی وقایع ملی شدن صنعت نفت به خوبی نقش موثر آیت الله کاشانی در به میدان آوردن مردم را نشان می دهد و در شرایطی که خفقان برقرار است و مردم اطلاع چندانی از بسیاری از وقایع سیاسی ندارند این روحانیت است که به میدان می آید و با روشنگری اصولی، مردم را به سمت حرکت های ملی سوق می دهد.

در ماجرای ملی شدن صنعت نفت، آیت الله کاشانی، کسی که به دست سلطه گران انگلیسی مدت ها به لبنان تبعید می شود، پس از بازگشت از تبعید مردم او را فصل الخطاب می دانند و حتی اوست که با حمایت هایش به ملی گراها وجهه مردمی می دهد و کمک می کند که امثال دکتر محمد مصدق وارد مجلس شوند.

مصدق به پشتوانه مردمی همین روحانیت است که خود را به صندلی نخست وزیری می رساند و بعد از اینکه محمدرضا او را کنار می گذارد و قوام را بر می گزیند این بیانیه آیت الله کاشانی و در پی آن تجمعات و حضور مردم است که منجر می شود نخست وزیری قوام بیش از سه روز به طول نینجامد و شاه مجبور شود که مصدق را دوباره به نخست وزیری برگرداند.

در کنار نقش مردمی آیت الله کاشانی نقش نواب در راستای حذف مانعان اصلی ملی شدن صنعت نفت کاملا مشهود است و اگر امثال رزم آرا ها و هژیر ها بدست فداییان اسلامی اعدام نمی شدند، ملی شدن صنعت نفت نیز رویایی بود که امثال مصدق تا سال های سال نمی توانستند حتی در خواب هم ببینند.

فاصله مصدق از روحانیت فاتحه نهضت را خواند

اگر همگام تاریخ شویم می بینیم از زمانی که ملی گرا ها و جریان مصدق تصمیم به خود مختاری و فاصله از جریان روحانیت و مردم می گیرد مشکلاتش نیز افزایش می یابد چرا که جریان ملی گرا در توهم این است که بدنه مردمی دارد و مردم در حمایت از او به میدان می آیند. شاید این مسئله را بتوان در پاسخ مصدق به نامه مرحوم کاشانی هم دید. در این نامه که تنها مدتی قبل از کودتای 28 مرداد نوشته شده است آیت الله کاشانی از وقوع کودتا احساس خطر می کند و این را به مصدق تذکر می دهد اما مصدق متفرعنانه به آیت الله کاشانی پاسخ داد: «اینجانب مستظهر به پشتیبانی ملت ایران هستم.»

 اما گویا مصدق بی خبر است یا اینکه خود را به بی خبری زده است که این نقش روحانیت در فعل و انفعالات اجتماعی است که مردم را به میدان می کشاند. همین می شود که با گوشه نشین کردن آیت الله کاشانی و حتی زندانی کردن نواب که خود یکی از عوامل موثر در ملی شدن صنعت نفت بود، مصدق با کودتای 28 مرداد مواجه می شود و در مقابل عوامل داخلی و خارجی و کودتا کاری از دستش برنمی آید.

پشت کردن مصدق به روحانیت یعنی از دست دادن بدنه مردمی و این یعنی شکست یک حرکت بزرگ ملی و همین می شود که بعد از 28 مرداد 32 همه چیز به حالت قبل و حتی بدتر از آن تبدیل می گردد و حالا ملت باید زیر بار کنسرسیوم نفتی ای بروند که آمریکایی ها هم در آن سهم دارند.

این دست اتفاقات را می توان در مشروطیت هم دید. روحانیونی در قم، مشهد، شیراز و بسیار نقاط دیگر کشور طلایه دار حرکتند و به پشتوانه بدنه مردمی با افزایش فشار ها به مظفرالدین شاه امضای تشکیل مشروطه گرفته می شود. اما متاسفانه به دلیل ایفای نقش روشنفکران و وابستگان بعد از آغاز قیام و کاهش نقش روحانیت این نهضت بزرگ ملی با چالش و در انتها با شکست روبه رو می شوند.

اما این مسئله ای است که در جریان انقلاب اسلامی به خوبی مورد توجه قرار می گیرد و امام (ره) مانع تکرار اشتباهات دو نهضت قبلی می شوند و همین مهم منجر به ماندگاری انقلاب نسبت به دو نهضت قبلی می شود.

این جاست که باید پذیرفت روحانیت محور حرکت های بزرگ تاریخی این کشور بوده است و همین موضوع خود باعث شده که دشمنان برای از کار انداختن این عامل از هیچ تلاشی در راستای تخریبش فروگذار نکنند. یک روز شیخ فضل الله ها را بالای دار می بینیم و یک روز با خانه نشینی کاشانی روبه رو می شویم. این است تاریخ تلخی که سیاسیون وابسته آن با پشت کردن به مردم و طلایه داران جریانات مردمی نهضت های بزرگ را زمین کردند.

انتهای پیام/

captcha