پورعرب گذشته اش را فراموش کرده/ برخی سلبریتی ها اصلا ایرانی نیستند و پرچم 3 رنگ برایشان حرام است/ فلانی برای شمر طبل و برای امام حسین(ع) سینه می زند افزایش بیش از حد آهن عامل بیماری‌های کبد و اضافه‌وزن است بهره‌مندی ۱۳۵۲ نفر از طرح سربازی تخصصی شرکت‌های دانش‌بنیان یمن: فرودگاه‌های «أبها، جازان و نجران» به صورت مداوم هدف قرار خواهند گرفت کدام محصولات ایران خودرو ارزان شد؟ کودکانی که در گیم گم می‌شوند جزئیات توافق برانکو با الاهلی/ مخالفت با اولین گزینه جانشینی یک خاطره و عکس نادیده از شهید احمدی روشن از رانندگی در ۷ سالگی تا حمل کُلت کمری در ۱۱ سالگی/ ادعا‌های خبرنگار واشنگتن‌پست درباره رهبر کره‌شمالی+ تصاویر گزارش| «مقاومت» یا «سازش»؛ کدام‌یک به جنگ منتهی می‌شود؟
سه شنبه ۲۸ خرداد ۱۳۹۸ - ۰۰:۱۶
کد خبر: 56805
تاریخ انتشار: ۲۸ اردیبهشت ۱۳۹۸ - ۱۰:۵۶

موزه ها کانون سواد فرهنگی

موزه ها به عنوان کانون های آگاهی و فرهنگ شناخته می شوند و با توجه به اینکه سواد فرهنگی عامل استمرار و حفاظت فرهنگی است، موزه ها را کانون این سواد فرهنگی هم می دانند.

به گزارش دیار آفتاب؛ هرساله ۱۸ می مصادف با ۲۸ اردیبهشت‌ماه را در سراسر جهان به‌عنوان روز جهانی موزه پاس می‌دارند. این روز از سال ۱۹۷۷ باهدف بیان و گسترش نقش موزه‌ها در راستای تبادلات فرهنگی، تاریخی، توجه به صلح و ... با این عنوان نام‌گذاری شده است.

موزه‌ها به‌عنوان کانون‌های آگاهی و فرهنگ شناخته می‌شوند و با توجه به اینکه سواد فرهنگی عامل استمرار و حفاظت فرهنگی است، موزه‌ها را کانون این سواد فرهنگی هم می‌دانند.

نخستین موزه‌های جهان درواقع  با مجموعه‌های خصوصی افراد توانمند، خانواده‌ها و مؤسسات هنری آغاز شد که شامل اشیاء طبیعی و نایاب و مصنوعات هنری این افراد بود که در اتاق‌ها و یا قفسه‌هایی جمع‌آوری می‌شدند.

قدیمی‌ترین موزه از این نوع موزه‌ها به ۳۵۰ سال قبل از میلاد برمی‌گردد و در آن آثار تاریخی بین النحرین قابل رویت است.

لئوناردو ووللی در سال ۱۹۲۵ در هنگام کاوش‌های باستان‌شناسانه خود به مجموعه‌ای از اشیا برخورد که به‌صورت منظم و برچسب‌گذاری شده در قصری بابلی قرارگرفته بودند و این بود که اولین موزه جهان در همان سال کشف شد.

باید گفت که بیشتر موزه‌ها در قرن هجدهم افتتاح شدند و در همین راستا موزه لوور پاریس بزرگ‌ترین موزه جهان است که در پایان قرن هجدهم به‌عنوان موزه‌ای عمومی فعال شد که در حال حاضر در اوج هنری خود به‌عنوان یک مرکز پژوهشی مورداستفاده قرار می‌گیرد.

در سال ۱۲۴۹ شمسی بود که ناصرالدین‌شاه پس از سفر به اروپا و دیدار از موزه‌های کشورهای روسیه، فرانسه، انگلیس، ایتالیا، سوئیس، آلمان و اتریش، به تقلید از آن‌ها دستور داد گوشه‌ای از کاخ گلستان را به شکل موزه درست کنند و این اولین موزه ایجادشده در ایران بود که البته فقط شاه و اطرافیان حق دسترسی به آن را داشتند.

باید گفت اوج تاریخ موزه‌داری در ایران به سال ۱۳۱۶ برمی‌گردد. سالی که در آن موزه ایران باستان پس از سه سال بازه ساخت، افتتاح شد که این موزه، دربرگیرنده‌ی آثار مختلفی از هزاره‌ی ششم پیش از میلاد تا دوران مختلف اسلامی است و اشیا‌ی آن در دوطبقه به نمایش درآمدهاست.

موزه‌هایی چون موزه‌ی اورسی پاریس، موزه ملی نیویورک، موزه هنر متروپلیتن، موزه بریتانیا، موزه ملی پرادو ، موزه آکروپلیس، موزه ملی جنگ جهانی دوم، موزه مردم‌شناسی در مکزیک، موزه لوور از جمله موزه هایی هستند که در سال ۲۰۱۸ به عنوان برترین موزه های جهان انتخاب شدند.

همچنین موزه ایران باستان، موزه ارتباطات، موزه هنر های معاصر، موزه آستان قدس رضوی، موزه تخت جمشید، موزه عباسی، موزه ملک، موزه آذربایجان، موزه فرش و غیره از بهترین موزه های ایران هستند.

در سطح استان ۱۳ موزه وجود دارد که موزه‌های چهارفصل، دفاع مقدس، سلطان‌آباد، تنوع زیستی و مفاخر در اراک و چهارسوق ساوه، موزه‌های مردم‌شناسی در شهرستان‌های خمین، محلات، فراهان، تفرش، نراق، آشتیان و کمیجان از مهمترین آنها هستند.

مطمئناً در میان تمامی موزه‌ها، استان مرکزی نیز از این مؤلفه فرهنگی برخوردار است.

موزه چهار فصل اراک

ابتدا باید گفت حمام چهار فصل اراک. حمامی که نام چهارفصل آن برگرفته از تابلوهای کاشی‌کاری شده در چهار جهت حمام در بخش سربینه‌ی مردانه است که بنا بر شرایط مختلف فصول سال (فصل‌های چهارگانه) به تصویر کشیده شده است.

این حمام در بازه 1292 تا 1294 در 38 ماه و توسط محمد خوانساری جهت ایجاد حمامی برای اقلیت هایی که به اراک مهاجرت کرده بودند ساخته شده است. به عبارتی این حمام تنها حمامی است که در آن بخشی برای اقلیت های مذهبی در نظر گرفته شده است.

این حمام حدود ۱۶۰۰ مترمربع مساحت داشته و از چهار بخش مجزای مردانه، زنانه، حمام ویژه‌ی اقلیت‌های دینی و حمام خصوصی تشکیل شده است و بزرگ‌ترین حمام ایران شناخته می‌شود.

این حمام در سال 73 پس از مرمت و بازسازی به عنوان موزه باستان شناسی و مردم شناسی اراک بازگشایی شد.

هم اکنون از مساحت حدود ۱۶ هزار متری بنا، حدود ۵ هزار متر آن شامل سربینه‌ی مردانه و گرم‌خانه، رختکن و هشتی بین گرم‌خانه و رختکن به موزه اختصاص یافته است و اشیاء بسیار مهمی متعلق به دوره‌های مختلف قبل و بعد از اسلام در آن نگهداری می‌شود.

انواع تنگ‌های سفالی، کاسه، خمره، قدح، پیمانه، انواع مجسمه، آفتابه و لگن، سنگ‌نوشته و ابزار آلات کشاورزی و دفاعی در این موزه نگه‌داری می‌شود.

در حال حاضر اشیای باستانی متفاوتی از دوران پیش از اسلام و پس از اسلام مانند سکه‌های دوره‌های مختلف تاریخی، عقدنامه‌های دوره‌ی قاجار، کتاب‌ها و نسخه‌های خطی، ظروف مسی و قلم‌زنی، خمره‌های سفالی، لوازم ریسندگی، اسباب قدیمی حمام، ده‌ها پیکره مربوط به مردم‌شناسی در این حمام نگهداری می شود. اشیای به دست آمده از کاوش‌های منطقه‌ی باستانی زلف‌آباد فراهان نیز در این موزه به نمایش درآمده‌اند.

موزه مفاخر

موزه مفاخر و مشاهیر مرکزی، یکی از جاذبه‌های گردشگری و گنجینه‌ای از بزرگان این استان است که در شهر اراک قرار دارد. احداث این موزه که ابتدا عمارت حاج حسین خاکباز محسنی(اراکی) بوده است، در اواخر دوره قاجاریه توسط مرحوم حاج حسین خاکباز فرزند حاج آقا محسن خاکباز اراکی در زمینی به مساحت ۲ هزار و ۸۰۰ متر مربع شروع و نقشه این ساختمان توسط یک مهندس روسی تهیه شده است. همچنین معماری آن توسط استاد مراد چمنی اراکی با تزئینات آجرکاری و در دو طبقه با ۱۱ اتاق انجام گرفت و ساخت آن ۴ سال طول کشید که در سال ۱۳۰۸ خورشیدی به اتمام رسید.

این خانه در سال 88 تبدیل به موزه مفاخر شد. موزه مفاخر از بخش‌های مختلف شامل تالار حضرت امام‌خمینی(ره)، تالار مفاخر مذهبی و دینی، تالار مفاخر علمی و فرهنگی، تالار امیرکبیر، تالار قائم‌مقام فراهانی، تالار مفاخر در قید حیات، تالار سرداران شهید، مرکز اسناد و مدارک مفاخر، کارگاه مرمت و عکاسی، حمام قدیمی و خصوصی خانواده، آب‌انبار و قنات، نگارخانه و فروشگاه عرضه محصولات فرهنگی و هنری تشکیل شده است.

در این موزه سردیس‌ها به همراه آثار چاپ شده و اسناد، عکس‌ها و گزارش‌های متعلق به امام خمینی(ره)، امیرکبیر، قائم‌مقام فراهانی، پروین اعتصامی، کربلایی کاظم کریمی ساروقی، ملامهدی نراقی، ملا احمد نراقی، میرزا حسن آشتیانی، سلمان ساوجی، پروفسور حسابی، دکتر محمد قریب، آیت‌الله اراکی، علی‌اکبرخان فراهانی، استاد فتحعلی واشقانی فراهانی، شهیدچمران، شهید محلاتی، میرزا عیسی فراهانی، ضیاء‌الدین عراقی، عباس سحاب و فخرالدین عراقی به نمایش درآمده است.

موزه سلطان آباد  اراک

این موزه به شکلی کاملا تخصصی در حال فعالیت در حوزه های خوشنویسی و صنایع فلزی است و در مساحت 130 متر مربع در سرای کاشانی بازار تاریخی شهر اراک قرار گرفته است و به صورت خصوصی اداره می شود.

در سه تالار این موزه، صد اثر از صنایع دستی سراسر ایران به چشم می خورد. بخش خوشنویسی این موزه بسیار غنی است و قدیمی ترین اثر موجود در این موزه مربوط به قرن هفتم هجری است.

در این موزه آثار ارزشمندی از خوشنویسان مشهور ایرانی همانند: درویش عبدالمجید طالقانی، میرعماد حسنی، میر علی هروی، میرزا فتحعلی حجاب شیرازی، میرزا غلامرضا اصفهانی، یاقوت مستعصمی، محمد هاشم لولو اصفهانی، میرزا کاظم، میر علی هروی، ظل السلطان محمد باقر خان، محمد جعفر تبریزی، میرزا رضا خان فراهانی، فتحعلی تنکابنی، میرزا اسدالله شیرازی، کیخسرو خروش و فتحعلی واشقانی فراهانی وجود دارد.

موزه تنوع زیستی اراک

موزه تنوع زیستی اراک؛ جلوه هایی از گوناگونی حیات وحش استان مرکزی در بستر تاریخ را فراروی بینندگان قرار داده است.

استان مرکزی به عنوان سومین استان کشور در تنوع زیستی مطرح است و موزه حیات وحش اراک نمایی از جلوه های طبیعی و چشم اندازهای بکر این استان را فراروی بینندگان و گردشگران نوروزی گذاشته است.

در این موزه بیش از 360 گونه از پستانداران، پرندگان، خزندگان، دوزیستان و ماهی ها به نمایش درآمده و 827 نمونه از بی مهرگان، 17 نمونه جمجمه و50 نمونه از سنگ ها و کانی ها به شکل جذاب و دیدنی در قسمتی از این موزه به عنوان داشته های تنوع زیستی جلوه گری می کند.

264قطعه پرنده شناسایی و رده بندی شده استان نیز در 16 راسته، 46 تیره، 100 جنس و 145 گونه در بخشی از این موزه به عنوان سرمایه های طبیعی نمایش داده شده و شرایط مقایسه ای آن با کل گونه های پرندگان ایران 9.88 درصد راسته ها، 8.64 درصد تیره ها، 8.47 درصد جنس ها و 6.29درصد گونه های موجود؛ نمایش داده شده است.

وجود نمونه هایی از غاز پیشانی سفید کوچک که در فهرست گونه های آسیب پذیر قرار دارد از ویژگی های بخش پرندگان این موزه است.

همچنین یک نمونه خروس کولی سینه سیاه که جزو پرندگان اتفاقی ایران است در موزه موجود است.

موزه های چهارسوق ساوه، موزه‌های مردم‌شناسی در شهرستان‌های خمین، محلات، فراهان، تفرش، نراق، آشتیان و کمیجان از دیگر موزه های استان مرکزی هستند.

مطئنا موزه ها یکی از مولفه های تاریخی و فرهنگی یک جامعه هستند که در راستای مبادلات فرهنگی نقش پلی تاریخی را ایفا می کنند تا سبک زندگی و تفکر و بسیاری از جزییات زندگی گذشتگان یک کشور را برای اهالی حال به نمایش بگذارند. امید است که با توجه به این مکان های ارزشمند در افزایش هرچه بیشتر سواد تاریخی و فرهنگی جامعه کوشا باشیم.

انتهای پیام/

captcha