وحدت خنثی کننده توطئه های دشمنان است ساخت فیلم و سریال از شهدای شاخص استان با جدیت دنبال می شود/ تهیه سریال شهید آنجفی و شهید وطن پور در دستور کار است بورس منتظر آزادسازی اصولی سهام عدالت است دبیرکل حزب‌الله: قدرت مقاومت برای دفاع از لبنان است/ اجازه دست‌درازی تل‌آویو به ثروت ملتمان را نخواهیم داد ۱۷ بیماری و اختلال که موجب کاهش وزن ناخواسته می‌شوند ۳۶۰ گروه جهادی فعال در اراک سازماندهی شده اند در سفر رئیس‌جمهور به اردبیل چه گذشت؟ / از وعده آیت‌الله رئیسی برای گشایش‌های جدی در کشور تا دیدار صمیمی با مردم آیین‌نامه «شورای‌عالی سینما» تغییر می‌کند؟/ توجه به نیاز امروز حدود 50 درصد از ظرفیتهای ورزشی تفرش قابل استفاده نیست/اعتبارات زمین چمن تفرش محقق نشده است پنج تفنگدار ایرانی در میدان رزم با دشمنان را بیشتر بشناسیم
یکشنبه ۰۲ آبان ۱۴۰۰ - ۰۵:۳۰
کد خبر: 3475
تاریخ انتشار: ۲۱ فروردین ۱۳۹۵ - ۱۲:۴۹
گذری بر پدیده «دیوار مهربانی»

حیثیت و کرامت انسانی را نباید نادیده گرفت/مسکّنی با عوارض جانبی برای جامعه طبقاتی

رویکرد مثبت مردم به این پدیده، سرعت انتشار آن و نقش رسانه های مجازی خصوصا شبکه های اجتماعی در تبلیغ و ترویج دیوار مهربانی موضوعات جالبی برای مطالعات جامعه شناسی است اما دیدگاه های انتقادی نیز به دیوار مهربانی وجود دارد.
به گزارش دیار آفتاب؛ "اگر نیاز نداری بذار و اگر نیاز داری بردار" عبارتی که اکنون برای مردم ایران بسیار آشناست. سال گذشته در آستانه فصل سرما ایده ای جدید برای کمک به نیازمندان در کشور شکل گرفت و به سرعت در اغلب شهرها رواج یافت که مبتنی بود در رساندن کمکهای مردمی بی واسطه به مستمندان؛ ایده "دیوار مهربانی".




اولین دیوار مهربانی شاید در مشهد خود نمایی کرد و پس از آن با سرعت بسیار زیادی در شهرهای بزرگ و کوچک منتشر شد و به پدیده اجتماعی فراگیری مبدل شد که در نوع خود بسیار جالب توجه است. دیوار مهربانی پای خود از مرزهای ایران نیز فراتر گذاشت  و حتی در شرق دور و شهر ژومادیان چین درست همانند آن‌چه پیش از این در ایران وجود داشت به راه افتاد؛ دیواری برای آویختن لباس‌هایی به کار صاحبش نمی‌آیند اما در عوض کسانی که نیازمند هستند آن‌ها را برمی‌دارند.


حیثیت و کرامت انسانی را نباید نادیده گرفت

رویکرد مثبت مردم به این پدیده، سرعت انتشار آن و نقش رسانه های مجازی خصوصا شبکه های اجتماعی در تبلیغ و ترویج دیوار مهربانی موضوعات جالبی برای مطالعات جامعه شناسی است اما دیدگاه های انتقادی نیز به دیوار مهربانی وجود دارد؛ مثلا گروهی بر این باورند که این شیوه مخل عزت نفس و کرامت انسانی محرومان و نیازمندان است و می گویند:
 
"متاسفانه برخی اخبار غیر رسمی و تصاویری در فضاهای مجازی منتشر شده که به وضوح بیانگر کم شدن عزت نفس نیازمندان بوده، چرا که لباس هایی که بر روی رخت آویزهای دیوار مهربانی قرار گرفته بسیار مندرس، کثیف و به طور کلی غیرقابل استفاده بوده است.
 


 
نیازمندان به رغم نیازشان، باز دارای غرور و شخصیت و اعتبارند. نباید به دلیل نیازشان حیثیت و کرامت انسانیشان به بازی گرفته شود. آری! ممکن است که کسی به دلیل فشارهای زاید‌الوصف اقتصادی کنونی، قید احترام شخصیتی و غرور ذاتی انسانی و … را به دلیل گرسنه بودن فرزندانش بزند، این ما هستیم که باید مانع این کار شویم. این ما هستیم که باید در حین کمک به او و رفع نیازهای فیزیولوژیکی‌اش، نیازهای والای انسانیش را نیز حفظ کنیم." (دیوار مهربانی یا تحقیر کرامت انسانی؟!! - ساوالان خبر)



 
مسکنی انگساز برای جامعه‌ طبقاتی

گروه دیگری از منتقدان، در فضایی که شکافهای طبقاتی روبه افزایش است دیوار مهربانی را وسیله ای می دانند برای تسلی وجدان طبقه بی نیاز جامعه که برای مردم پایین شهر "انگ ساز" است و معتقدند:

"دیوار مهربانی نگاه از بالا و از سر لطف به فقراست. انگار می‌خواهیم عذاب وجدانِ خودمان را تسلی بدهیم. طی زندگی روزمره‌مان، در همان حالی که داریم در مسیر افزایش استضعاف اگر نه به عنوان یک مهره دست‌ِ کم به عنوان یک بی‌تفاوت حرکت می‌کنیم، می‌زنیم بغل، دنده را خلاص می‌کنیم یکی از لباس‌های دستِ دوم خودمان را آویزان می‌کنیم، سلفی می‌گیرم، سوار می‌شوم و ادامه‌ی مسیر با وجدانی آسوده یا کمی آسوده‌تر؛ اما هرگز به این فکر نمی‌کنیم که ما خودمان مگر لباسِ دستِ دوم دیگری را می‌پوشیم؟ پس چرا باید برای به تن کردن لباس دستِ دوم شهروند درجه یک به تن شهروند درجه دو خوشحال باشیم و هورا بکشیم؟ به این فکر نمی‌کنیم که چه شد که بجای پنهان کردن فقر از سرِ‌ خجالت از وجود آن، آن را علنی می‌کنیم و بابت‌ش خوشحال‌م می‌شویم؟

 


 
به این فکر کرده‌ایم که از پس‌فردا در مدارسِ جنوبِ شهرٰ، پسرک و دخترکی که کاپشن نو به تن می‌کنند انگِ "دیوار مهربانی" از دوستان‌شان دشت می‌کنند؟ این رسم جوانمردی نیست که ما برای آسوده‌ کردن خاطرمان، انگ بسازیم.

دیوار مهربانی خوب است، اما نه برای گوشه‌ای از شهر، که همیشه باید پیش رویمان باشد وگرنه کارکردش به عنوان مسکنی برای جامعه‌ای که با شتاب هرچه تمام‌تر به سمت فاصله‌ی طبقاتی می‌رود کاملا هم مضر و مخفی کننده‌ی درد و "انگ ساز" است." (دیوار کوتاه «مهربانی» برای تسکین وجدان - الف)


دیوار مهربانی؛ جنبشی مردمی یا حرکتی دولتی

دیوار مهربانی را از زاویه ای دیگر نیز می توان بررسی کرد و آن این است که این اتفاق بدون مداخله دولت به صورت جنبشی مردمی ادامه پیدا کند یا اینکه دولت به عنوان سازمان دهنده و متصدی یا ناظر ورود کند.

از طرف دیگر به این نکته نیز باید توجه کرد که سازمانها و نهادهایی چون کمیته امداد و بهزیستی با سابقه چند دهه فعالیت نیز در کشور وجود دارند که اموری مانند دیوار مهربانی فقط بخشی از وظایف ذاتی آنهاست.

به هر حال حضور دیوار مهربانی به لحاظ پراکندگی در سطح شهر و نقش چگونگی این حضور در زیبایی بصری شهر از نظر دستگاهای نظارتی غیر قابل چشم پوشی و انکار است.


چند توصیه در باب انفاق:

در پایان خالی از لطف نیست در مسئله کمک به نیازمندان و انفاق نگاهی هم به تعالیم اسلامی بیندازیم و ببینیم در متون دینی در این مورد چه نکاتی را یادآور می شوند:
 

۱-  از بهترین قسمت مال انتخاب شود نه از اموال کم ارزش:
«ای کسانی که ایمان آورده‏اید از اموال پاکیزه‌ای که به دست آورده‏اید، یا از زمین برای شما خارج ساخته‏ایم انفاق کنید، و به سراغ قسمتهای ناپاک برای انفاق نروید در حالی که خودتان حاضر نیستید آنها را بپذیرید مگر از روی اغماض، و بدانید خداوند بی نیاز و شایسته ستایش است.» [سوره بقره آیه 267] 
 
۲- از اموالی که مورد نیاز انسان است باشد:
«آنها دیگران را بر خود مقدم می‏دارند هر چند شخصا شدیدا نیازمند باشند.» [سوره حشر آیه 9] 
 
۳- به کسانی انفاق کند که سخت به آن نیازمندند و اولویتها را در نظر گرفت:
«انفاق شما (مخصوصا) برای نیازمندانی باشد که در راه خدا در محاصره قرار گرفته‏اند.» [سوره بقره آیه 273]  
 
۴- انفاق اگر پنهان باشد بهتر است:
«هر گاه آنها را مخفی ساخته و به نیازمندان بدهید برای شما بهتر است.» [سوره بقره آیه 271] 
 
۵- هرگز منت و آزاری با آن همراه نباشد:
«ای کسانی که ایمان آورده‏اید انفاقهای خود را با منت و آزار باطل نکنید.» [سوره بقره آیه 264] 
 
۶- انفاق باید توأم با اخلاص و خلوص نیت باشد:
«کسانی که اموالشان را برای جلب خشنودی خداوند انفاق می‏کنند.» [سوره بقره آیه 265] 
 
۷- آنچه را انفاق می‏کند کوچک و کم اهمیت بشمرد هر چند ظاهرا بزرگ باشد:
«به هنگام انفاق منت مگذار و آن را بزرگ مشمر.» [سوره مدثر آیه 6] 
 
۸- از اموالی باشد که به آن دل بسته است و مورد علاقه او است:
«هرگز به حقیقت نیکوکاری نمی‏رسید مگر اینکه از آنچه دوست دارید انفاق کنید.» [سوره آل عمران آیه 92]  
 
۹- هرگز خود را مالک حقیقی تصور نکند، بلکه خود را واسطه‏ای میان خالق و خلق بداند:
«انفاق کنید از آنچه خداوند شما را نماینده خود در آن قرار داده است.» [سوره حدید آیه 7] 
 
۱۰- قبل از هر چیز باید انفاق از اموال حلال باشد، چرا که خداوند فقط آن را می‏پذیرد:
«خداوند تنها از پرهیزگاران قبول می‏کند.» [سوره مائده آیه 27] 


انتهای پیام/س
captcha
آخرین اخبار